Blog

[Auroville] Nhìn Lại "Vcil Travel School 2022: Một Xã Hội Với Tâm Thức Mới" - Phần I

☘️ NGỮ CẢNH

Auroville là một thị trấn quốc tế nằm ở Nam Ấn Độ được thành lập vào năm 1968. Một nhóm người tiên phong đã đến Tamil Nadu, một thành phố gần vịnh Bengal, quyết tâm khôi phục lại khu rừng trên mảnh đất đã hoang hóa nặng và đang ở tình trạng tiền sa mạc hóa, để cùng nhau đặt nền tảng để xây dựng một hình thái kinh tế - xã hội có hệ sinh thái và môi trường phát triển tâm linh phù hợp với tầm nhìn “một thành phố mà Trái Đất cần” để thực hiện lý tưởng hòa hợp nhân loại.

🛖 Gần 55 năm sau, một cộng đồng gần 3500 thành viên đến từ 60 quốc gia khác nhau đã hình thành nơi đây. Trong quá trình đó, họ đã phủ xanh hàng ngàn hecta đất, xây dựng nhà cửa và kiến trúc độc đáo, các trung tâm nghiên cứu y học toàn diện được phát triển, trường học theo các triết lý giáo dục thay thế lần lượt ra đời, phát triển nông nghiệp hữu cơ được đẩy mạnh, thử nghiệm năng lượng tái tạo thực hành khắp mọi nơi, đặc biệt là sự kết nối với các ngôi làng thân cận và phát triển các doanh nghiệp xã hội.

Auroville là một thử nghiệm “sống”, với những đổi thay và ứng biến không ngừng qua thời gian. Đây là thành phố được mệnh danh là “thiên đường trần thế”: nơi không có nền chính trị theo thể chế phổ biến, không có sự tồn tại của tôn giáo, không có sự tư hữu, giáo dục miễn phí cho công dân. Cách tổ chức thành phố như vậy dựa trên giấc mơ của Auroville: đó là sự hoà hợp của nhân loại, một thành phố hạnh phúc và phát triển bền vững. Tiếp nối thành công trong năm 2019, năm 2022 VCIL Community tiếp tục cùng các đối tác tại Auroville tổ chức chương trình học tập trải nghiệm VCIL Travel School: Auroville - New Consciousness, New Society tại Auroville, Ấn Độ. Chương trình đã diễn ra với sự tham gia của 4 thành viên từ Việt Nam và 2 người bạn đến từ Thái Lan trong tuần đầu tiên của năm 2023.

👉🏼 Auroville ra đời trong hoàn cảnh thế giới đang phải đối mặt với hàng loạt khủng hoảng vào thế kỷ trước, đặc biệt giai đoạn Chiến tranh lạnh đang ở đỉnh điểm, sự phân cực chính trị và chiến tranh hạt nhân giữa Mỹ và Liên Xô có nguy cơ nổ ra. The Mother - người sáng lập Auroville vì thế đã mơ về một vùng đất ra đời cho sự đoàn kết của nhân loại - nơi không bị tôn giáo, chính trị chi phối, thậm chí không thuộc quyền sở hữu của bất kì quốc gia nào và không có sự lưu hành của tiền tệ nội bộ.

Photo by Lalit

Với lý tưởng như vậy, Auroville cũng là nơi quy tụ nhiều thực nghiệm xã hội mang tính đột phá trong lĩnh vực kinh tế chia sẻ, quản trị, giáo dục thay thế, kiến trúc bền vững, y học tự nhiên, quy hoạch tổng thể, tái tạo rừng, năng lượng tái tạo và quản lý rác thải,...

Trong khoảng thời gian 7 ngày, các thành viên của VCIL Travel School: Auroville - New Consciousness, New Society đã tham quan những ngôi trường, trải nghiệm ẩm thực tại các nhà hàng địa phương khác nhau, ghé thăm những doanh nghiệp xã hội, gặp mặt và trò chuyện với cư dân Auroville, tham gia workshop về Awareness Through Body - một môn học thiết yếu ở Auroville.

☘️ NỀN KINH TẾ VỊ NHÂN SINH VÀ MÔI SINH

Auroville là thành phố sinh ra với sứ mệnh đoàn kết nhân loại: không có nền chính trị theo thể chế phổ biến, không tuân theo một tôn giáo cụ thể, không có sự tư hữu, giáo dục miễn phí cho công dân. Với một sứ mệnh đặc biệt như trên, Auroville phải tư duy khác biệt về thống kinh tế của mình để đạt được mục tiêu trở thành “một thành phố mà Trái Đất cần”: một nền kinh tế tử tế và thúc đẩy sự thịnh vượng chung trong cộng đồng.

🧧 Đối với những dự án cần vốn lớn như xây dựng cơ sở hạ tầng, Auroville hằng năm được sự hậu thuẫn và đóng góp tài chính từ chính phủ Ấn Độ thông qua “Chính sách phát triển Auroville” (Auroville Development Scheme). Ngoài ra, kể từ lúc thành lập đến nay, Auroville liên tục nhận được sự đóng góp tài chính từ các tổ chức gây quỹ bên trong Ấn Độ và quốc tế. Ý thức được tầm quan trọng của tự chủ tài chính, các hoạt động thương mại của Auroville ngày càng được phát triển và tỷ trọng tăng dần qua năm tháng. Một nguồn thu nhập của Auroville đến từ việc cung cấp các dịch vụ như khoá học, chương trình tham quan, tư vấn,... bên cạnh sản xuất các sản phẩm thủ công thân thiện với môi sinh cho thị trường trong nước và nước ngoài.

🌾 Về mặt lương thực, Auroville chỉ có thể tự sản xuất được sữa và một số loại trái cây theo mùa. Với năng suất hiện tại, Auroville chỉ có thể đáp ứng một phần nhu cầu về gạo và các loại hạt, và ít hơn 50% nhu cầu về trái cây và rau củ quả của toàn cư dân. Để hình thành một hệ thống thực phẩm bền vững hơn, Auroville không ngừng cải thiện khả năng tự cung tự cấp thông qua việc thành lập ngày càng nhiều dự án/ cộng đồng nhỏ để thử nghiệm và phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tái tạo, vườn rừng.

Chúng tôi đã có dịp ghé thăm Sadhana Forest - một tổ chức phi lợi nhuận nhắm đến việc nâng cao nhận thức về lối sống bền vững và an ninh lương thực bằng việc tái tạo hệ sinh thái và chủ nghĩa thuần chay. Chúng tôi đã được các bạn tình nguyện chia sẻ về tầm quan trọng của việc trữ nước trong nông nghiệp, các phương pháp phủ xanh sa mạc, đảm bảo tính đa dạng sinh học của một khu rừng, các giải pháp tiết kiệm nước sinh hoạt, sử dụng nhà vệ sinh khô, ứng dụng tro để rửa bát. Gần như thực phẩm (ngoại trừ gạo) đều tự sản xuất theo hướng hữu cơ trong khu vực địa phương.. Như thường lệ, những vị khách tham quan trong ngày được thiết đãi một bữa tối lành mạnh và giàu chất dinh dưỡng, được chuẩn bị và phục vụ bởi các bạn tình nguyện viên.

Vào một buổi trưa khác, chúng tôi đến thăm Solitute Farm, nơi chúng tôi được trải nghiệm thực phẩm từ vườn đến bàn ăn (from farm to table). Trước khi thưởng thức các món ăn đầy dinh dưỡng, chúng tôi được bác McKenzie, người sáng lập Solitute Farm “dẫn tour” xung quanh khuôn viên để tìm hiểu về triết lý và phương thức làm nông nghiệp ở đây. Bác McKenzie áp dụng triệt để triết lý làm nông tự nhiên và ít tác động nhất đến môi trường : không hóa chất và thuốc trừ sâu, tận dụng tài nguyên có sẵn ở địa phương như lá cây, cỏ… để ủ đất và làm phân bón, hạn chế đào xới trước khi gieo trồng,. Đến nay, Solitute Farm đã hoàn toàn tự chủ về thực phẩm với hơn 250 loại trái cây, rau củ, đậu, gạo và nhiều loại cây ăn được khác nhau khác đang có mặt ở trong vườn.

Solitude farm

💃🏽 Ngày đầu tiên ở Auroville, cả đoàn đã có dịp trò chuyện và thăm quan cơ sở sản xuất của Eco Femme, một doanh nghiệp xã hội tập trung vào việc nâng cao nhận thức về sức khỏe giới tính và cung cấp các sản phẩm vệ sinh cơ thể lành tính cho phụ nữ và trẻ em như băng vệ sinh tái sử dụng được hơn 100 lần, tả em bé với chất liệu cotton hữu cơ giúp bảo vệ làn da nhạy cảm của các bé,... Eco Femme không chỉ đưa ra các giải pháp giải quyết vấn đề rác thải do băng vệ sinh một lần gây ra, mà họ còn kết hợp giáo dục và thúc đẩy nhận thức và hiểu biết kinh nguyệt; đồng thời cung cấp việc làm cho người dân ở địa phương. Eco Femme là một doanh nghiệp xã hội phổ biến ở Auroville: việc kinh doanh và tạo tác động tích cực lên xã hội có thể đi liền với nhau.

Buổi học giáo dục giới tính cùng Eco-femme

Một dự án thú vị khác mà chúng tôi được dịp ghé thăm đó là The Auroville Earth Institute (AVEI) - tổ chức chuyên nghiên cứu, phát triển, thúc đẩy và chuyển giao các công nghệ xây dựng bằng đất - một trong những giải pháp tối ưu nhất về chi phí, ít phát thải carbon và ít tiêu tốn năng lượng. Trong hơn 33 năm vận hành của mình, AVEI đã trở thành một trung tâm nghiên cứu hàng đầu thế giới về kiến trúc bằng đất, dấu ấn của AVEI đã xuất hiện ở hơn 38 quốc gia trên thế giới.

AVEI

🪙 Auroville cố gắng giảm thiểu tác động của tiền lên cuộc sống nhiều nhất có thể. Mỗi người dân ở đây đều nhận được một khoảng tiền duy trì (universal basic income), vừa đủ để họ có thể đáp ứng những nhu cầu sống cơ bản nhất. Hiện tại, họ đang thử nghiệm một hệ thống tiền tệ riêng - gọi là tiền điện tử Auro. Mỗi tháng ngoài việc được 12 Auro, thì họ bắt buộc phải cho đi 3 Auro thông qua nhiều cách khác nhau. Cơ chế này khuyến khích việc luân chuyển dòng tiền đều trong cộng đồng, thay vì tiền bạc tập trung vào một người hay nhóm người nhất định .

“Nếu như tiền bạc trong xã hội hiện đại là biểu hiện của sự bất bình đẳng (giàu nghèo), quyền lực, cạnh tranh lẫn nhau; thì tiền bạc ở Auroville được thiết kế để trở thành một nhân tố để thúc đẩy hành phúc, bình đẳng, đồng thịnh vượng trong cộng đồng, và quan trọng nhất, chính là yếu tố thúc đẩy và nuôi dưỡng sự tử tế và hợp tác lẫn nhau, đa bên được hưởng lợi. Tiền tệ của Auroville chính là sự phụng sự, do đó ở đây các doanh nghiệp xã hội được ra đời và phát triển, mà Eco Femme, The Auroville Earth Institute hay Solitute Farm Café chỉ là một trong những ví dụ mà chúng tôi may mắn được trải nghiệm. ”

Lý tưởng của Auroville chưa bao giờ bao gồm việc vận hành như nền kinh tế thị trường và tiền tệ hoá tất cả hoạt động, nên nhiều thử nghiệm đã ra đời để đáp ứng nhu cầu cơ bản mà không sử dụng đến tiền. Ngay từ những năm đầu thành lập, Freestore cung cấp đa dạng những loại quần áo (mới và cũ), đồ gia dụng, sách vở và âm nhạc cho cư dân Auroville - một cách hoàn toàn “miễn phí". Năm 2006, Pour Tous Distribution Centre (tên khác For All) được hình thành và hoạt động như một hệ thống phân phối thức ăn (từ thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn mang đi hay rau củ quả tươi) cho công dân Auroville và tình nguyện viên - dựa trên sự đóng góp và chia sẻ mà không phải giao dịch bằng tiền. Nhiều người cảm thấy hạnh phúc và giải phóng khi được cho đi và nhận lại, mà không phải lo lắng về việc thanh toán.

Clarence-Smith, Suryamayi & Monticelli, Lara. (2022). Flexible institutionalisation in Auroville: a prefigurative alternative to development. Sustainability Science. 17. 10.1007/s11625-022-01096-0.

Nền kinh tế khác lạ của Auroville đã vận hành như thế này trong gần 55 năm. Giấc mơ không có sự lưu hành của tiền tệ trong cộng đồng vẫn đang từng bước được thực hiện, bên cạnh những thành công trong việc gắn kết và tạo nên một hệ thống san sẻ giữa các cư dân. Tính ổn định và bền vững về lâu dài của Auroville vẫn đang được đặt một dấu hỏi lớn, nhưng rõ ràng đây là một thử nghiệm vô cùng thú vị và đầy hứa hẹn trong tương lai.

☘️ KIẾN TRÚC ĐẶC TRƯNG Ở AUROVILLE

Trong khoảng thời gian 1 tuần tham quan học tập tại Auroville, VCIL Community đã được quan sát và trải nghiệm rất nhiều kiến trúc khác nhau, từ trường học, nhà hàng, guest house, nhà dân,... Chúng tôi vô cùng thích thú và ngưỡng mộ những công trình kiến trúc này. Ở đây các kiến trúc sư cân nhắc rất nhiều yếu tố khi thiết kế một tòa nhà nào đó, nhằm đảm bảo sự thoải mái, bền vững, tiết kiệm năng lượng.

👉🏼 Chúng tôi được trải nghiệm và giảng giải về cảnh quan và ý tưởng sắp đặt khi tham quan trường trung học Last School ở khu vực Culture Zone. Một yếu tố quan trọng định hình nên kiến trúc của Last School là các bạn học sinh được tạo điều kiện tiếp xúc với cái đẹp nhiều nhất có thể: Không gian thoáng đãng, rộng mở đầy tính nghệ thuật. Hành lang trường học được thiết kế như một khu triển lãm nghệ thuật. Hai bên tường là nơi các hình vẽ và biểu tượng thúc đẩy sự tự do, sáng tạo của mỗi người học. Các không gian ở đây tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên, nhằm tiết kiệm năng lượng và tạo nên sự gắn kết giữa con người và thiên nhiên xung quanh. Các kiến trúc sư cũng chú ý sử dụng các đường cong mềm mại uyển chuyển khi xây những bức tường, hạn chế các kết cấu đường thẳng, thường mang lại cảm giác đứt gãy và cứng nhắc cho bối cảnh.

Bao quanh ngôi trường Last School là khu vườn xanh ươm đầy tiếng chim hót, mang lại cảm giác thư giãn và dễ chịu. Toàn bộ Last School được thiết kế với nguyên lý tuần hoàn và ít tác động đến môi trường nhất có thể. Toàn bộ nước thải từ nhà vệ sinh và nhà bếp đều được lọc qua nhiều bước và được dẫn ra một cái hồ nằm ngay bên trong khuôn viên trường. Điều khiến chúng tôi vô cùng ngạc nhiên là hồ không những không có mùi, mà còn xuất hiện những chú cá tung tăng bơi lội; bên cạnh những loại cây thủy sinh để lọc nước và khử mùi. Những thiết kế này dựa trên một nhận thức rằng dấu hiệu của sự văn minh nằm ở cách mà người ta chăm sóc và đối xử với nguồn nước. Ngoài ra, đa phần vật liệu được sử dụng để xây trường chủ yếu làm bằng đất và các nguyên vật liệu có sẵn địa phương. Trong các công trình bằng đất này, để tối ưu chi phí nhưng vẫn đảm bảo được sự vững chắc, xi măng chỉ chiếm 5% trong thành phần của vật liệu xây dựng.

👉🏼 Một lần khác, chúng tôi đến thăm một khu nhà ở dành cho khách. Điều khiến chúng tôi vô cùng bất ngờ và nể phục đó là nơi cả đoàn ngồi trò chuyện nằm ngay bên cạnh một con đường vô cùng năng động, mỗi giờ mỗi phút có đến hàng chục chiến xe di chuyển qua lại, tuy nhiên chúng tôi lại không hề nghe một tiếng động cơ xe nào cả. Bác Lalit, “thổ địa” của chúng tôi, một kiến trúc sư và cũng là cư dân Auroville hơn 28 năm giải thích, để thiết kế một kiến trúc bất kỳ, kỹ sư Auroville phải xem xét nhiều yếu tố địa phương (khí hậu, hướng nắng, công năng,...) để sáng tạo nên một ngôi nhà thực sự ấm cúng và thoải mái. Đội ngũ thiết kế và thực thi đã tính toán chi tiết và cẩn thận để không một âm thanh xe cộ nào có thể gây ảnh hưởng đến cuộc trò chuyện của gia chủ.

Savitri Bhavat

Dạo quanh khắp Auroville với bác Lalit, chúng tôi không khỏi thốt lên “wow" khi chứng kiến những tòa nhà cực kì độc đáo, toát lên một nét đặc trưng của Auroville. Đi thăm bất kì không gian nào, chúng tôi được trải nghiệm các căn nhà với những thiết kế tinh tế, đầy nghệ thuật nhưng cũng vô cùng thiết thực. Thoải mái, thư giãn, đầy cảm hứng là những tính từ chung chúng tôi dùng để miêu tả những cảm nhận của mình khi được đắm mình trong không gian sống ở Auroville. Xung quanh và cả bên trong đều tràn ngập những nhân tố tự nhiên: ánh sáng, gió, cây cối, không gian rộng lớn bởi những thiết kế mở, cảm giác mềm mại bởi những đường cong - nét chủ đạo và đặc trưng ở Auroville.

Mấy đứa chúng tôi ai cũng suýt xoa vì quá mê những ngôi nhà này, ai cũng ước rằng trong tương lai mình có thể sở hữu một căn nhà - không chỉ để ở - mà là một nơi mà nuôi dưỡng và kích thích niềm cảm hứng, sự sáng tạo dành cho chủ nhân của nó, như những gì mà những tòa nhà ở đây đã làm được cho chúng tôi. Auroville được định hình là một nơi không tồn tại các giáo điều, nên các kiến trúc sư và kỹ sư ở đây được tự do lựa chọn hình thức xây dựng phù hợp với họ nhất, cho dù đó là đất, gỗ, tre hay xi măng; mà không bị ràng buộc và áp đặt từ một luật lệ bên ngoài nào. Sự nỗ lực hết mình để tạo nên các tuyệt tác của họ đến từ động lực bên trong và tinh thần phụng sự vì cái đẹp cho cộng đồng.

Bên trong căn nhà của một cư dân Auroville, nội thất đa số được làm từ các vật liệu tái chế

☘️ Nguồn tham khảo:

https://scroll.in/magazine/1000752/in-quest-for-utopia-auroville-adopts-app-that-it-hopes-will-lead-to-a-society-without-money

https://auroville.org/page/frequently-asked-questions-on-economy

https://adventure.auroville.com/index.php/2019/09/06/committed-to-sustainable-life-sadhana-forest/

https://solitude.farm/farm/

https://ecofemme.org/about/

https://auroville.org/page/overview-social-enterprises

https://adventure.auroville.com/index.php/2021/06/11/steps-towards-a-moneyless-society-the-aura-project/

Các dự án liên quan bài viết

Chương trình học tập trải nghiệm & du lịch quốc tế sử dụng phương pháp học tập dựa trên ngữ cảnh trong môi trường đa văn hóa