UNSCHOOLING CHO CON - HÀNH TRÌNH HỌC, XÓA HỌC & TRƯỞNG THÀNH CỦA CHA MẸ

#VCIL MEMBERS’S TALKS #9: UNSCHOOLING CHO CON - HÀNH TRÌNH HỌC, XÓA HỌC & TRƯỞNG THÀNH CỦA CHA MẸ

‍

Tối ngày 26/5 vừa qua, buổi chia sẻ“Vcil Members’ Talks #9: “Tái hình dung về làm bố mẹ: Con dạy tôi làm mẹ như thế nào khi unschool” đã diễn ra với khách mời là chị Mai Phương - một thành viên của Cộng đồng Vcil. Chị Phương đã chia sẻ hành trình lựa chọn unschool cho các con của mình, những kinh nghiệm thực tế khi áp dụng triết lý và cách tiếp cận này với 3 người con của mình. Đối với chị, con đường này không chỉ thay đổi cách nuôi dạy trẻ, mà còn thay đổi chính người làm cha mẹ.

‍

Buổi trò chuyện không xoay quanh việc “dạy con thế nào”, mà là hành trình chất vấn lại những điều vốn được xem là hiển nhiên trong giáo dục, dạy con, học tập, vai trò của bố mẹ… để từ đó mở ra những khả thể khác cho việc học, cho tuổi thơ và cho hành trình phát triển của trẻ.

‍

Từ ký ức tuổi thơ đến quyết định unschool cho con

Mở đầu buổi chia sẻ, chị Phương mời mọi người nhớ lại một món ăn gắn với tuổi thơ của mình. Có người nhớ cơm cháy, có người nhớ bánh nậm, có người nhớ những món quà vặt trước cổng trường. Riêng với ký ức của chị, đó là món đá bào nhiều màu sắc của những năm tháng lớn lên ở Sài Gòn.

‍

Từ một câu hỏi đơn giản, chị dẫn dắt mọi người đến một suy ngẫm sâu hơn về tuổi thơ. Theo chị, ký ức thời thơ ấu có một sức sống đặc biệt. Nhiều sự kiện có thể đã phai mờ theo năm tháng, nhưng cảm xúc mà ta từng trải qua khi còn nhỏ thường để lại dư âm mạnh mẽ nhất, theo ta cả những năm tháng tuổi trưởng thành. Chính khi nhìn lại những ký ức đó, chị bắt đầu tự hỏi: điều gì thực sự làm nên một tuổi thơ đáng nhớ? Điều gì là thứ ở lại với một đứa trẻ khi chúng trưởng thành?  

Những câu hỏi ấy đã theo chị từ những năm còn là sinh viên ngành sư phạm mầm non. Khi bước vào môi trường thực tập, chị nhận ra mình không chỉ đang quan sát cách trẻ em được giáo dục, mà còn đang quan sát những điều mình mong muốn và không mong muốn cho những đứa con trong tương lai. Chị dần nhận thấy rằng điều mình tìm kiếm không đơn thuần là một nơi truyền đạt kiến thức, mà là một môi trường nơi trẻ được lắng nghe, được tôn trọng và có cơ hội học hỏi từ chính cuộc sống của mình.

Từ đó, ý niệm về việc xây dựng môi trường học tập cho trẻ nhỏ dần dần được hình thành rõ ràng hơn. Trong nhiều năm sau đó, chị dành thời gian đi đến nhiều nơi, gặp gỡ nhiều cộng đồng khác nhau và quan sát cách con người trưởng thành trong những bối cảnh rất khác nhau. Những trải nghiệm ấy giúp chị nhận ra rằng việc học không chỉ diễn ra trong trường học; nó hiện diện trong các mối quan hệ, trong lao động, trong sinh hoạt thường ngày và trong cách một cộng đồng cùng nhau nuôi dưỡng những đứa trẻ. Chị tin rằng để một đứa trẻ lớn lên khỏe mạnh, cần nhiều hơn một gia đình; cần cả một “ngôi làng” cùng đồng hành.

Sau này, khi lập gia đình và chuyển từ Sài Gòn ra Huế sinh sống, những suy nghĩ từng được ấp ủ ấy bắt đầu trở thành những lựa chọn cụ thể. Chị khá bất ngờ là người chồng, vốn có nền tảng học vấn cao và đi qua con đường giáo dục chính thống rất thành công, lại là người nhanh chóng đồng thuận với quyết định cho con không đến trường. Bởi anh nhận ra rằng bằng cấp không đồng nghĩa với sự thỏa mãn hay hạnh phúc. Điều quan trọng hơn, theo anh, là khả năng hiểu bản thân, biết mình muốn gì và chủ động tìm kiếm con đường phù hợp với mình. Chính niềm tin đó đã trở thành nền tảng để cả hai lựa chọn một cách tiếp cận khác với việc học của con.

Trong đời sống gia đình của chị Phương, việc học không được tách thành một hoạt động riêng biệt. Nó diễn ra tự nhiên trong những công việc thường ngày: khi đi chợ, khi nấu ăn, khi gặp gỡ người khác hay trong những chuyến đi. Cuộc sống không phải là khoảng thời gian nằm ngoài việc học; ngược lại, cuộc sống chính là nơi việc học diễn ra.

Đằng sau lựa chọn unschool, có lẽ điều quan trọng nhất không nằm ở việc trẻ học ở đâu, mà nằm ở cách người lớn nhìn nhận việc học là gì. Với chị Phương, giáo dục không phải là quá trình lấp đầy một đứa trẻ bằng những kiến thức được chuẩn bị sẵn. Đó là quá trình tạo điều kiện để những tiềm năng vốn có bên trong đứa trẻ được dần dần bộc lộ. Và trên hành trình ấy, những người thay đổi nhiều nhất đôi khi không phải là những đứa trẻ, mà chính là cha mẹ của chúng.

___

Sau khi chia sẻ về những trải nghiệm tuổi thơ, những trăn trở với giáo dục truyền thống và hành trình chuẩn bị cho lựa chọn unschooling từ rất sớm, chị Phương chia sẻ thêm thông qua phần hỏi & đáp cùng người tham dự. Từ những câu hỏi rất thực tế về việc nuôi dạy con, đối diện với áp lực xã hội hay xây dựng kỷ luật trong gia đình, cuộc trò chuyện dần mở rộng thành những suy ngẫm sâu hơn về niềm tin, tình yêu thương và vai trò của người lớn trên hành trình học tập suốt đời.

Mời bạn lắng nghe một số câu hỏi nổi bật cùng những chia sẻ của chị Phương ở những bức ảnh dưới đây!

‍

_______

‍

☎️THÔNG TIN KẾT NỐI

Vcil Members' Talks là chuỗi sự kiện hàng tháng mở cho công chúng, nơi những câu chuyện, sáng kiến và mô hình tái tạo từ hệ sinh thái từ hội viên cộng đồng Vcil được lan tỏa. Vcil Members' Talks không chỉ là nơi để lắng nghe, mà còn là không gian để cùng học hỏi, mở rộng mạng lưới, và nuôi dưỡng tinh thần hợp tác vì một tương lai tái tạo.

‍

Thông tin về buổi Vcil Members' Talks #10 sẽ sớm được công bố qua Fanpage. Bạn có thể theo dõi group Zalo, Substack hoặc Facebook để được cập nhật thông tin mới nhất.

‍

Bạn cũng có thể xem lại phần chia sẻ của chị Mai Phương tại đây:

‍

Nếu quan tâm đến các mô hình sản xuất bền vững/tái tạo, hoặc kết nối với những cá nhân, tổ chức, cộng đồng đang kiến tạo nên một xã hội phúc lạc và tái tạo, Vcil Community mời bạn tìm hiểu và tham gia Thành viên Vcil Community Membership để có cơ hội cùng sinh hoạt, học tập, làm việc, hợp tác cùng các thành viên có cùng giá trị.

‍

#VcilMemberTalks #VcilCommunity #Unschooling #AlternativeEducation #Parenting

‍