NẾP MỚI #16: KHI THÀNH PHỐ LÀ NƠI TA CẢM THẤY THUỘC VỀ

Thời gian: 19:00 Thứ Bảy, ngày 25 tháng 7 năm 2026

Hình thức: Zoom

Ngôn ngữ: Tiếng Anh (Có phiên dịch tiếng Việt)

Link đăng ký: https://luma.com/1jkp0uuz

[Sự kiện dành riêng cho Hội viên Vcil Community]

‍

MÔ TẢ:

Điều gì tạo nên một thành phố đáng sống và ta cảm thấy thuộc về?

Từ nền tảng nông nghiệp, Việt Nam đã bứt phá để hình thành các hành lang kinh tế và chuỗi cung ứng đô thị năng động, đưa tỷ lệ đô thị hóa lên 44,3%. Đây là xu hướng đang ngày càng phát triển rõ ở các thành phố lớn.

Tuy nhiên, những thành phố hiện đại dường như đang thiếu những chất liệu quan trọng để đời sống người dân được hạnh phúc và bền vững. Các thành phố dường như đang sao chép một mô hình phát triển giống nhau, xoay quanh guồng quay hối hả: các trung tâm thương mại sầm uất, những toà nhà chọc trời hiện đại, thị trường việc làm cạnh tranh khốc liệt, và một hệ thống trường học xa rời thực tiễn văn hoá, sinh thái địa phương.

Nhưng sẽ ra sao nếu bản thân một thành phố có thể trở thành một khuôn viên học tập rộng lớn? Sẽ ra sao nếu mỗi góc phố, mỗi ngôi nhà, mỗi khu dân cư đều biến thành một giảng đường, và mỗi người dân đều là một người thầy? Nếu thành phố vẫn lưu giữ những nét đặc trưng văn hoá, sinh thái - nơi mỗi người dân đều cảm thấy yêu quý và thuộc về sẽ trông như thế nào?

Những câu hỏi giả định trên chính là tầm nhìn chung phong trào toàn cầu "Thành phố Học tập" (Learning City) muốn tìm kiếm câu trả lời - đây một sự chuyển dịch mạnh mẽ từ những đô thị tiêu dùng, tập trung, cạnh tranh, tiêu tốn tài nguyên sang những thành phố của trí tuệ tập thể, của niềm ham mê học tập & học tập suốt đời, của nền văn hóa sẻ chia (gift culture) mang tính bản địa, của một đời sống hạnh phúc và hài hoà với nơi ta sống.

“Thành phố Học tập” là một cái tên rất gần gũi với Vcil Community, khi chính cộng đồng và thành viên đã tổ chức lễ hội "Thành phố Học tập" hàng tháng tại Đà Nẵng, Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh và gần đây là Hà Nội - nơi chúng ta bước ra khỏi những lớp học truyền thống để biến từng không gian, từng ngóc ngách trong thành phố thành nơi học hỏi và sẻ chia bình đẳng giữa các công dân; và hơn hết, lễ hội là cơ hội tạo dựng cộng đồng, xây dựng mạng lưới chia sẻ thông tin, hợp tác và tương trợ lẫn nhau ở các địa phương.

Tháng 07 này, “Thành phố Học tập” ở Việt Nam sẽ bước sang tháng thứ 8 kể từ lúc tổ chức lần đầu tiên. Tương lai, sẽ còn rất nhiều khả thể để phong trào hình dung, đóng góp và đồng sáng tạo. Vậy những tương lai nào sẽ xảy ra ở “Thành phố Học tập”, ở từng thành phố nói riêng và ở Việt Nam nói chung?

Để trả lời câu hỏi này, trong số Nếp Mới tháng 7, chúng ta sẽ cùng du hành qua lăng kính toàn cầu và kinh nghiệm thực tiễn để tìm hiểu hai trong số những mô hình Thành phố Học tập trên thế giới: Mạng lưới Đại học Shibuya (Nhật Bản) và Thành phố Học tập Udaipur (Ấn Độ).

Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cách các cộng đồng ở những bối cảnh văn hóa hoàn toàn khác nhau đang phá vỡ giới hạn cố hữu, từ đó kiến tạo nên những không gian cộng đồng lấy sự phát triển con người, sự nhận thức sinh thái và hạnh phúc chân thật làm gốc rễ.

GIỚI THIỆU KHÁCH MỜI:

• Đại diện từ Mạng lưới Đại học Shibuya (Tokyo, Nhật Bản): Một trường "đại học" không sở hữu bất kỳ một tòa nhà hay khuôn viên cố định nào. Không có kì thi, điểm số, đo lường, đánh giá, và không có câu trả lời duy nhất. Mạng lưới Đại học Shibuya hướng đến biến nơi ta sống trở thành một lớp học khổng lồ, qua đó kiến tạo nên một xã hội trù phú, bao hàm. Ở đó, việc học giúp chúng ta trở nên người hơn, có ý nghĩa hơn và nhiều niềm vui. Đây cũng là nơi cư dân có thể kết bạn, trao đổi, học tập tự do và làm mới mình mỗi ngày.  
  
  Thành lập từ năm 2006, Đại học Shibuya đã tái định nghĩa hoàn toàn việc học ở thành phố bằng cách biến siêu đô thị Tokyo thành một giảng đường mở miễn phí. Vận hành theo mô hình "không giảng đường" (zero-campus), bằng cách tận dụng và mở rộng sự tiếp cận các không gian công cộng chưa được dùng hết công suất, biến chúng thành các khuôn viên học tập cộng đồng. Các thành viên đã tổ chức các lớp học ngay tại quán cà phê, quán nhậu izakaya, hiệu sách, tiệm làm tóc hay công viên. Các buổi học không được tạo ra một chiều, người chia sẻ và người tham dự đồng kiến tạo.
  
  Đến nay, mô hình học tập hoàn toàn miễn phí này đã thu hút hơn 45.000+ lượt người tham gia, tổ chức hơn 1.600+ khóa học độc đáo, và khơi nguồn cho phong trào "Đại học Chị em" lan rộng khắp nước Nhật (từ Kyoto đến Fukuoka) nhằm chữa lành hiện trạng cô đơn của cư dân đô thị.

• Đại diện từ Thành phố Học tập Udaipur (Rajasthan, Ấn Độ): Được khởi xướng từ năm 1999 bởi những cư dân sống tại Udaipur, sáng kiến ra đời như một phòng thí nghiệm học tập để tái hình dung và địa phương hoá lối sống ở thành thị; hướng tới giải quyết các vấn đề về ô nhiễm, bạo lực, bất bình đẳng và cô đơn ở thành phố. Sau cùng là để đồng kiến tạo Udaipur trở thành phiên bản duy nhất mang bản sắc của riêng mình, thay vì biến nó thành một siêu đô thị hay mang cái mác như “Venice” của Ấn Độ.
  
  Sáng kiến được vận hành dựa trên những ý tưởng cốt lõi của tái hình dung giáo dục, tái hình dung phát triển, tái tạo tri thức bản địa, xây dựng cộng đồng và hệ sinh thái. Vì vậy, Thành phố Học tập là không gian để mạng lưới cơ hội học tập ra cho tất cả mọi người; tập trung vào những ý tưởng nuôi dưỡng sự học tập liên thế hệ, tái tạo sinh thái, thúc đẩy phát triển tâm linh và sự chống chịu, bền vững của kinh tế địa phương. Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, sáng kiến di động các nguồn lực khác nhau trong cộng đồng, kêu gọi sự tham dự và đồng kiến tạo của đa dạng bên liên quan, thành động dựa trên sự phụng sự thiêng liêng - seva (một triết lý cốt lõi trong nhiều tôn giáo và thực hành tâm linh ở Ấn Độ). Đây là những nguồn lực để giải quyết những thách thức phức tạp ở địa phương Udaipur.

Sáng kiến tập trung vào 4 trụ cột chính:
- Nuôi dưỡng Sinh nghiệp: đào tạo và nuôi dưỡng nghề nghiệp có đạo đức và tạo tác động, các doanh nghiệp/khởi nghiệp tái tạo. Mục đích là tái tạo những nguồn vốn thực của thành phố và các ngôi làng phụ cận: vốn tự nhiên, vốn xã hội, vốn sức khoẻ, và vốn tri thức
- Các sự kiện gắn kết cộng đồng: tổ chức các lễ hội, phi hội nghị (unConference), cà phê cộng đồng, các workshop…
- Các chương trình unlearning: giúp người tham dự hiểu sâu sắc về tri thức bản địa, văn hoá trao tặng, sinh kế hoặc tái hình dung giáo dục.
- Truyền thông cộng đồng: Kể về những câu chuyện và nỗ lực tái tạo, nuôi dưỡng và xây dựng cộng đồng có ý nghĩa đang diễn ra ở phương

Trên đây là những phần giới thiệu rất tổng quan về hai sáng kiến Thành phố Học tập. Để tìm hiểu thêm, bạn có thể truy cập trang web riêng của từng sáng kiến, đặc biệt là tham gia vào buổi Nếp Mới để lắng nghe những chia sẻ từ người khởi xướng/vận hành và hỏi đáp cùng họ!

Hẹn gặp bạn tại Nếp Mới #16 vào cuối tháng này!

‍

GIỚI THIỆU VỀ NẾP MỚI

Lấy cảm hứng từ từ “Nếp” trong tiếng Việt — biểu thị những khuôn mẫu vốn có của văn hóa, thói quen và cuộc sống thường nhật — Vcil Community khởi xướng Nếp Mới để tạo ra một không gian nuôi dưỡng những cách sống mới: ưu tiên hạnh phúc bền vững và tái tạo của cải đích thực. Đây là một không gian cộng đồng được thiết kế để giúp mọi người nhận thức và phá bỏ những khuôn mẫu lỗi thời, học hỏi từ trí tuệ tập thể và hình dung lại cách chúng ta sống, kết nối và học hỏi.

Mỗi tháng, các thành viên cộng đồng sẽ đi sâu vào một chủ đề khác nhau. Nếp Mới mời các học giả, chuyên gia và những người thực hành chia sẻ những hiểu biết về các chủ đề thiết yếu, có liên quan đến cuộc sống. Người tham gia sẽ có cơ hội tham gia đối thoại, làm sâu sắc thêm hiểu biết của mình, tìm ra giải pháp cho các vấn đề cá nhân/tập thể hoặc bắt đầu những công việc có ý nghĩa.

‍

THÔNG TIN LIÊN LẠC

- Fanpage: Vcil Community

- Điện thoại/Whatsapp/Zalo: 0836243541 (Huy)

- Email: vcil.group@gmail.com