Bạn đang sử dụng giao diện hội viên.
Đăng xuất giao diện hội viên →
BlogThế nào là một cuộc sống tốt đẹp?
Thế nào là một người tốt?
Đó là hai câu hỏi lớn được đặt ra trong “Doing Good: For Self, Society and the World” - một khóa học trải nghiệm ngắn hạn của United World Colleges (UWC) Short Courses, do Education for Good tổ chức.
Trong một thế giới thay đổi nhanh chóng và đối mặt với nhiều khủng hoảng đan xen, chương trình không đưa ra một định nghĩa có sẵn về “một cuộc sống tốt” hay “một người tốt”. Thay vào đó, người trẻ được mời gọi tự đặt câu hỏi, trải nghiệm, học hỏi và cùng nhau kiến tạo câu trả lời.
Tinh thần của chương trình là tái sinh (regenerative) – kết nối trí tuệ của cái đầu, trái tim và đôi tay, đồng thời nuôi dưỡng lại mối quan hệ của con người với đất đai, với người khác và với xã hội rộng lớn hơn.
Ngày 29.07.2026, Vcil Community vinh dự được đồng hành cùng với Education for Good để tổ chức một ngày học tập tại Hội An xoay quanh chủ đề chủ quyền kinh tế và sự kết nối sâu sắc. Chúng tôi cùng các bạn học sinh bắt đầu từ những câu hỏi rất gần gũi về cách chúng ta đang sống, và đi đến một câu hỏi lớn hơn:
Chúng ta có thể cùng nhau tạo ra những sinh kế và một nền kinh tế có ý nghĩa như thế nào?
Buổi sáng bắt đầu bằng những vật dụng và nhu yếu phẩm chúng ta sử dụng mỗi ngày: thực phẩm, đồ tiêu dùng và những thứ tưởng như rất bình thường trong cuộc sống.
Thay vì chỉ hỏi “Đây là gì?”, chúng tôi cùng các bạn trẻ đặt ra ba câu hỏi:
Nó đến từ đâu?
Nó được tạo ra để làm gì?
Nó đang tạo ra những tác động gì đối với sức khỏe con người, xã hội và hệ sinh thái?
Từ những câu hỏi rất đời thường ấy, chúng ta bắt đầu nhìn sâu hơn vào hệ thống kinh tế đang bao quanh mình.Một hệ thống thường được thúc đẩy bởi tăng trưởng liên tục, trong khi nhiều chi phí về môi trường, sức khỏe và xã hội có thể chưa được phản ánh đầy đủ trong giá thành của một sản phẩm.
Đặc biệt thông qua thực phẩm và cách chúng ta tiêu dùng, các bạn trẻ được mời gọi nhìn lại những hệ thống kinh tế đang âm thầm định hình cách chúng ta làm việc – tiêu dùng – sống – và hình dung về một cuộc sống tốt đẹp.
Bởi mỗi quyết định tiêu dùng hằng ngày không chỉ là một giao dịch, mà còn là một lá phiếu.Mỗi lần chúng ta lựa chọn mua một sản phẩm, sử dụng một dịch vụ hay ủng hộ một người sản xuất, chúng ta đang góp phần gửi đi một tín hiệu về hệ thống mà mình muốn tiếp tục nuôi dưỡng.Nhưng nếu mỗi đồng tiền chúng ta chi ra là một lá phiếu, chúng ta đang bỏ phiếu cho điều gì?
Và quan trọng hơn, chúng ta muốn xây dựng một nền kinh tế như thế nào?
Từ những câu chuyện và thực hành của Vcil Community cùng mạng lưới của mình, chúng tôi chia sẻ những cách sống, cách làm việc và những con đường sinh kế (livelihood) khác nhau đang được thử nghiệm trong đời sống thực.
Những thực hành ấy gợi mở một khả năng: chúng ta không chỉ sống bên trong một hệ thống kinh tế, mà cũng có thể từng bước tham gia định hình lại hệ thống ấy.
Nếu Vcil giúp các bạn nhìn ra những hệ thống đang bao quanh mình, thì The Soil Project đưa câu hỏi trở về gần hơn với mỗi người:
Tôi là ai?
Tôi muốn sống như thế nào?
Tôi muốn sống trong một xã hội như thế nào?
Thay vì tìm câu trả lời bằng lý thuyết, các bạn khám phá những câu hỏi ấy thông qua ba cách học đã trở thành một phần trong hành trình của The Soil Project:
Học từ chính mình – Học từ người khác và thế giới – Tạo ra từ những điều đã học.
Bắt đầu bằng sự thành thật để nhìn lại chính mình, kể cả những điều chưa diễn ra như mong đợi. Học cách xem chính mình như người thầy đầu tiên, thông qua phản tư và tự định hướng việc học.
Sau đó, bước ra khỏi chính mình để học từ những người xung quanh, từ cộng đồng và từ những nơi chúng ta đang sống. Mỗi người đều đang sống trong một hệ sinh thái học tập – nơi kiến thức không chỉ đến từ trường lớp, mà còn đến từ con người, thiên nhiên và những trải nghiệm thực tế.
Và cuối cùng, tạo ra từ những điều đã học.
Bởi học không chỉ là tiếp nhận. Học còn là thử nghiệm, làm, thất bại, điều chỉnh và tạo ra những điều mới.
Qua hành trình ấy, các bạn không được trao sẵn một câu trả lời về cách sống tốt, mà được trao cơ hội để tự mình tạo ra câu trả lời.
🌱 NHÌN RA CỘNG ĐỒNG — KHI SINH KẾ GẮN VỚI HỆ SINH THÁI
Cuối hành trình, các bạn đến Hợp tác xã Du lịch Học tập và Nông nghiệp Sinh thái Kim Bồng để tìm hiểu về một mô hình kinh tế thay thế – kinh tế tập thể: một mô hình phát triển mang tính địa phương, do cộng đồng cùng kiến tạo và vận hành.
Tại đây, những câu hỏi về kinh tế và sinh kế không còn nằm trên lý thuyết, mà hiện diện trong chính câu chuyện của một cộng đồng sống bên dòng Thu Bồn:
Nằm trong vùng đệm Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An, Cẩm Kim sở hữu một hệ sinh thái tự nhiên và văn hóa phong phú.
Trước đây, một phần sinh kế của người dân gắn với những phương thức khai thác thủy sản gây áp lực lớn lên nguồn lợi và hệ sinh thái. Nhận thức được những thay đổi đang diễn ra, cộng đồng từng bước tìm kiếm những cách tạo sinh kế mới gắn với việc bảo vệ dòng sông, gìn giữ văn hóa và phát huy giá trị của vùng đất.
Người dân không chỉ là những người cung cấp dịch vụ du lịch. Họ trở thành người lái thuyền, hướng dẫn viên, người kể chuyện và người bảo vệ những giá trị mà họ đã gắn bó cả đời.
Ở đây, du lịch không chỉ được nhìn như một hoạt động tạo ra doanh thu, mà còn có thể trở thành một công cụ để kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa và tái sinh hệ sinh thái.
Câu chuyện Kim Bồng mở ra một câu hỏi khác:
Một sinh kế có ý nghĩa thực sự là gì?
Có lẽ, sinh kế không chỉ là cách chúng ta kiếm sống, mà còn là cách chúng ta lựa chọn để sống cùng nhau – cùng cộng đồng, cùng văn hóa và cùng hệ sinh thái.
✨Thông qua những trải nghiệm, những cuộc trò chuyện và việc lắng nghe những cách học, cách sống và những sinh kế khác nhau, các bạn được mở ra những góc nhìn mới về thế giới và về chính mình.
Những điều được trải nghiệm trong hành trình này không nhằm đưa ra một câu trả lời có sẵn, mà là những gợi mở để mỗi bạn tự mình tiếp tục tìm câu trả lời cho những câu hỏi: Tôi muốn sống như thế nào? Tôi muốn tạo ra giá trị gì? Và thế nào là một cuộc sống tốt đẹp đối với chính mình?