Bạn đang sử dụng giao diện hội viên.
Đăng xuất giao diện hội viên →
BlogVCIL MEMBERS’S TALKS #10: ĐI TÌM CÁCH SỐNG CHÂN THẬT - ‘HIỆN SINH’ NẰM TRONG THỰC HÀNH CỦA ĐỜI SỐNG
Tối ngày 26/5 vừa qua, buổi chia sẻ Vcil Members’ Talks #10: A random page - Một cuộc trò chuyện hiện sinh cùng Chân Đất đã diễn ra với khách mời là chị Vy & chị Hiệp (Chân đất Living Room) - thành viên của Cộng đồng Vcil. Hai chị đã chia sẻ về hành trình đi qua những đổ vỡ, những cuộc dịch chuyển cả về địa lý lẫn thế giới quan, và cách những trải nghiệm ấy dần dẫn họ đến với triết lý hiện sinh, tư tưởng phương Đông và việc hình thành một không gian Chân Đất Living Room tại Hội An.
Cuộc trò chuyện ‘hiện sinh’ mà Chân đất muốn đem tới trong buổi trò chuyện là một câu chuyện của đời sống, thay vì một khái niệm học thuật phức tạp, trừu tượng. Nó hiện diện trong những lựa chọn con người đưa ra mỗi ngày, trong những khủng hoảng, những va chạm với thực tại và trong hành trình mỗi người dần học cách hiểu mình, sống thật với mình và chịu trách nhiệm với cuộc đời của chính mình.
Theo góc nhìn của Chân Đất, một con người hiện sinh là người mang trong mình khao khát truy tìm những giá trị Chân – Thiện – Mỹ và không ngừng đặt câu hỏi về cách mình đang sống. Trên hành trình ấy, con người khó tránh khỏi những giai đoạn hoang mang, những xung đột với kỳ vọng xã hội hay cảm giác cô độc khi lựa chọn bước đi khác với số đông. Tuy nhiên, chính trong những thời điểm ấy, mỗi người lại có cơ hội quay trở về với điều mình thực sự tin tưởng và lựa chọn tiếp tục bước đi bằng sự chân thật của bản thân.
Sự chân thật ấy không chỉ là việc "được là chính mình", mà còn đòi hỏi sự nhận thức sâu sắc về bản thân và sự hiểu biết về thế giới xung quanh. Chỉ khi hiểu rõ mình và người, chúng ta mới có thể thực sự vững vàng trên con đường riêng mà mình lựa chọn.
Hiệp chia sẻ thêm, cách tiếp cận này của Chân Đất cũng có nhiều điểm tương đồng với triết lý Phật giáo. Nếu trong Phật giáo có Phật, Pháp và Tăng, thì với Chân Đất, mỗi con người cũng mang trong mình một phần "Phật tánh" - khả năng hướng đến sự trong lành, tử tế và những giá trị tốt đẹp vốn đã hiện diện từ bên trong. "Pháp" có thể được hiểu như con đường riêng mà mỗi người lựa chọn để đi qua cuộc đời mình, đôi khi giao nhau với những người khác ở một đoạn đường nào đó rồi lại tiếp tục tách ra khi hành trình thay đổi. Và "Tăng" là những cộng đồng, những người đồng hành có cùng hệ giá trị, cùng nâng đỡ nhau trên hành trình ấy.
Trước khi gắn bó với Hội An, cả Vy và Hiệp đều sinh sống và làm việc tại Sài Gòn. Trong gần 8 năm, hai người cùng vận hành một doanh nghiệp trong lĩnh vực bán lẻ, phân phối và tổ chức các sự kiện văn hóa, nghệ thuật và ẩm thực truyền thống. Đó là khoảng thời gian của nhiều thử nghiệm và cũng là những năm tháng cháy bỏng hết mình của hai chị cho công việc.
Thế nhưng, giống như nhiều hành trình khác trong cuộc sống, có những điều không diễn ra theo cách ta hình dung. Những hạn chế về nguồn lực cùng những biến động của thời cuộc đã khiến doanh nghiệp dần đi đến hồi kết. Sự đổ vỡ ấy không chỉ là sự kết thúc của một công việc hay một dự án, mà còn kéo theo những câu hỏi rất căn bản về bản thân, về ý nghĩa của những điều mình đang theo đuổi và về cách mình muốn tiếp tục sống trong những năm tháng tiếp theo.
Trong hoàn cảnh ấy, Hội An xuất hiện gần như một cuộc "chạy nạn". Nhưng đôi khi, có những vùng đất đến với con người đúng vào thời điểm họ cần nó nhất.
Khi đặt chân đến vùng đất từng thuộc về vương quốc Chăm Pa xưa, Vy và Hiệp cảm nhận được một sự đồng cảm rất đặc biệt với lịch sử của nơi này. Một nền văn minh từng rực rỡ, từng huy hoàng, rồi cũng đi qua những mất mát và đổi thay để chỉ còn lại những dấu tích lặng lẽ giữa thời gian. Có điều gì đó trong câu chuyện ấy khiến hai người nhìn thấy chính mình.
Hiệp là người đến Hội An trước. Chị kể rằng chính dòng nước ngọt của sông Thu Bồn và biển Cửa Đại đã dung dưỡng hai chị trong khoảng thời gian đó. Từ đó, Chân Đất Living Room trở thành một cách để Vy và Hiệp ghi nhận và tri ân vùng đất đã mở lòng đón nhận một "nhóm tàn quân" sau những thất bại và đổ vỡ của riêng mình.
Dù đi qua những hành trình rất khác nhau, cả Vy và Hiệp đều gặp nhau ở một điểm chung: đã từng có một thời gian rất dài đặt niềm tin vào những hệ thống lý giải thế giới mang tính tuyến tính, triết lý phương Tây.
Với Vy, những tổn thương và cảm giác lạc lõng từ thời niên thiếu khiến chị sớm tìm đến văn chương, âm nhạc phương Tây và những câu hỏi hiện sinh như một cách để lý giải trải nghiệm của chính mình. Sau này, công việc trong môi trường quốc tế càng củng cố thêm niềm tin vào những hệ thống kiến thức được xây dựng dựa trên tính logic, phân tích và khả năng kiểm chứng. Cho đến khi hành trình khởi nghiệp đi đến thất bại, và chị không sao lý giải được thực tại đang diễn ra. Chị tìm đến các hệ thống tư tưởng phương Đông, ban đầu là Tử Vi, không phải để tìm kiếm những lời tiên đoán về tương lai, mà để tìm kiếm một cách hiểu khác về con người và cuộc đời.
Với Hiệp, chị tới với triết lý phương Đông xuất phát từ hành trình chất vấn chính niềm tin của mình vào dữ liệu và tính khách quan của những con số. Với tình yêu với toán học, thống kê và tư duy hệ thống, chị Hiệp từng tin rằng nếu có đủ dữ liệu và đủ khả năng phân tích, con người có thể hiểu và dự đoán phần lớn những gì đang diễn ra trong xã hội. Tuy nhiên, khi đi trực tiếp vào đời sống, chị dần nhận ra khoảng cách rất lớn giữa dữ liệu và đời sống thực tế.
Từ hai hành trình rất riêng, Vy và Hiệp dần tìm thấy điểm giao trong những triết lý phương Đông về con người, về sự chuyển hóa và về mối quan hệ giữa cá nhân với thế giới xung quanh.
Trong hành trình xây dựng Chân Đất, Vy và Hiệp nhiều lần nhắc đến Mandala như một cách để hình dung về sự vận hành của vũ trụ.
Trong truyền thống Phật giáo Tây Tạng, Mandala thường được xem như một biểu tượng của vũ trụ và tâm thức. Nếu "Manda" mang ý nghĩa là tinh túy, thì "La" lại là không gian chứa đựng phần tinh túy ấy. Ở trung tâm của mọi Mandala luôn tồn tại một điểm bất động - cái tâm, hay giá trị cốt lõi - từ đó mọi thứ khác được hình thành, chuyển động và thay đổi xung quanh nó.
Với Chân Đất, hình ảnh này trở thành một phép ẩn dụ cho chính hành trình của mình. Theo thời gian, không gian, hoạt động hay hình thức biểu hiện của Chân Đất có thể thay đổi, mở rộng hoặc thu hẹp theo từng giai đoạn khác nhau của đời sống. Nhưng ở trung tâm của tất cả những chuyển động ấy vẫn luôn là một điều gần như không đổi: mong muốn tạo ra những không gian để con người có thể trải nghiệm, đối thoại và hiểu sâu hơn về chính mình cũng như thế giới xung quanh thông qua sự chân thật và hiểu biết.
Bên cạnh đó, Vy và Hiệp cũng chia sẻ rằng cách Chân Đất nhìn nhận thế giới chịu ảnh hưởng khá sâu sắc từ tinh thần tam giáo đồng nguyên vốn hiện diện từ lâu trong đời sống văn hóa Việt Nam, đặc biệt là ở miền Trung và miền Nam.
Theo hai chị, trong đời sống thực tế, con người hiếm khi chỉ sống hoàn toàn trong một hệ tư tưởng duy nhất. Có những lúc ta cần đến tinh thần nhập thế và trách nhiệm với cộng đồng của Nho giáo; có những giai đoạn ta tìm thấy sự nâng đỡ từ lòng từ bi và khả năng quan sát nội tâm của Phật giáo; và cũng có những thời điểm con người cần học cách thuận theo tự nhiên, buông bớt sự kiểm soát và tin tưởng vào dòng chảy của cuộc sống như tinh thần của Đạo giáo.
Có lẽ chính sự linh hoạt ấy đã tạo nên sức sống của văn hóa Việt Nam trong nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau. Theo Hiệp, những thời kỳ hưng thịnh nhất của lịch sử dân tộc, như thời Lý hay thời Trần, đều ít nhiều mang dấu ấn của khả năng dung hòa và vận dụng linh hoạt những dòng tư tưởng tưởng chừng khác biệt ấy.
Chân Đất cũng đang thử nghiệm cố gắng tạo ra một không gian nơi những cách nhìn khác nhau có thể cùng tồn tại, đối thoại và bổ sung cho nhau trong hành trình con người đi tìm ý nghĩa cho cuộc sống của mình.
____
Khép lại buổi trò chuyện, tinh thần mà Chân Đất đang cố gắng nuôi dưỡng, lan tỏa là sự chân thật với chính mình để tiếp tục bước đi, tiếp tục học hỏi và tiếp tục mở lòng với những điều cuộc sống đang muốn dạy cho mình.
Mời bạn lắng nghe một số câu hỏi nổi bật cùng những chia sẻ của Chân đất ở những bức ảnh dưới đây!
_____
Hoạt động cụ thể và mô hình vận hành của Chân Đất Living Room tại Hội An hiện nay là gì?
Chân Đất Living Room thực chất là một phòng đọc sách mở và một không gian học tập. Chân Đất không hoạt động theo mô hình kinh doanh thông thường. Sách được trưng bày để mọi người đến đọc và trao đổi giá trị; nguồn thu từ việc bán sách chỉ nhằm mục đích tái đầu tư và duy trì không gian. Bên cạnh phòng đọc, Chân Đất tổ chức các buổi workshop đóng gói tri thức dựa trên chuyên môn của hai chị Vy & Hiệp,như workshop về Rượu vang dưới lăng kính Âm dương Ngũ hành, workshop Cocktail kết hợp tìm hiểu văn hóa Chăm, và workshop ứng dụng mô hình Mandala trong quản trị doanh nghiệp... Trong tương lai, các nội dung này sẽ được phát triển thêm trên nền tảng trực tuyến để tiếp cận nhiều người hơn.
Chân Đất có phải là một tổ chức cộng đồng hay không?
Chân Đất không phải là một tổ chức cộng đồng, mà được định vị như một tác phẩm nghệ thuật cá nhân, được kiến tạo bởi hai tâm hồn đồng điệu là Hiệp và Vi. Một tổ chức đúng nghĩa cần có cấu trúc tối thiểu từ 4 đến 5 người trở lên. Dù Chân Đất có tính tổ chức chặt chẽ (vì dựa trên chuyên môn của hai chị), thực tế vận hành chỉ có hai người hoạt động với tư cách "nghệ sĩ cuộc đời". Tuy nhiên, mọi hoạt động của hai chị đều hướng tới lợi ích cộng đồng bằng việc dâng hiến những giá trị tinh hoa đã được gột rửa qua nhiều năm tháng khởi nghiệp đầy thăng trầm.
Triết lý sống của hai chị đã được thử thách như thế nào trước những mâu thuẫn trong gia đình?
Đối với Hiệp, gia đình luôn là một thực thể vô cùng quan trọng nhưng cũng là nơi chứa đựng nhiều bế tắc mang đặc trưng của gia đình xứ Huế. Hiệp từng nỗ lực thực hiện một cuộc cải cách gia đình đầy cam go khi chuẩn bị slide phân tích bối cảnh, tuyên bố gia đình là một tổ chức đang thiếu lãnh đạo và tự đề xuất mình làm người dẫn dắt. Quyết định táo bạo này khiến Hiệp bị cả gia đình phản đối và đuổi ra khỏi nhà ngay trong đêm. Trong những khoảnh khắc cô độc không ai ủng hộ, Hiệp tìm thấy điểm tựa tinh thần từ câu nói trong Đạo Đức Kinh của Lão Tử: "Dám làm và dám không làm". Nhờ sự kiên định ấy, sau nhiều năm, mối quan hệ gia đình đã được chuyển hóa sâu sắc; mọi người đều thấu hiểu, trân trọng và biết ơn những nỗ lực của chị.
Sự tự do lựa chọn trong thế giới quan của hai chị được định nghĩa như thế nào?
- Tự do thực sự không phải là thích làm gì thì làm, mà là khoảnh khắc ta tìm thấy ít nhất một người đồng ý và thấu cảm với mình. Sự đồng điệu giữa Vi và Hiệp chính là chìa khóa giải phóng họ khỏi những bế tắc nội tâm
- Sự "vào thế" của định mệnh: Tự do đôi khi xuất hiện dưới hình thái của một sự bắt buộc. Khi mọi cánh cửa khác đóng lại, ta buộc phải quan sát cực kỳ sâu sắc để nhận ra con đường duy nhất đúng đắn phù hợp với mình. Quyết định tập trung hoàn toàn cho Chân Đất vào năm 2025 cũng là một sự "vào thế" mà khó có thể làm khác đi.
Những dự án và kế hoạch sắp tới của Chân Đất Living Room là gì?
Chân Đất đang tập trung vào ba hoạt động chính hướng tới cộng đồng:
_______
☎️THÔNG TIN KẾT NỐI
Vcil Members' Talks là chuỗi sự kiện hàng tháng mở cho công chúng, nơi những câu chuyện, sáng kiến và mô hình tái tạo từ hệ sinh thái từ hội viên cộng đồng Vcil được lan tỏa. Vcil Members' Talks không chỉ là nơi để lắng nghe, mà còn là không gian để cùng học hỏi, mở rộng mạng lưới, và nuôi dưỡng tinh thần hợp tác vì một tương lai tái tạo.
Thông tin về buổi Vcil Members' Talks #11 sẽ sớm được công bố qua Fanpage. Bạn có thể theo dõi group Zalo, Substack hoặc Facebook để được cập nhật thông tin mới nhất.
Nếu quan tâm đến các mô hình sản xuất bền vững/tái tạo, hoặc kết nối với những cá nhân, tổ chức, cộng đồng đang kiến tạo nên một xã hội phúc lạc và tái tạo, Vcil Community mời bạn tìm hiểu và tham gia Thành viên Vcil Community Membership để có cơ hội cùng sinh hoạt, học tập, làm việc, hợp tác cùng các thành viên có cùng giá trị.
#VcilMemberTalks #VcilCommunity