Bạn đang sử dụng giao diện hội viên.
Đăng xuất giao diện hội viên →
Tối ngày 30/3 vừa qua, buổi chia sẻ Vcil Members’ Talks #7: Hành trình kiến tạo sinh nghiệp thúc đẩy sự thay đổi chuỗi thực phẩm ở Hàn Quốc đã diễn ra với hai bạn khách mời là Kihyeon & Gayoung, thành viên của Cộng đồng Vcil, người sáng lập Butground - một doanh nghiệp xã hội thúc đẩy tiêu dùng thực phẩm có ý thức và khôi phục lại kết nối giữa nông trại – bàn ăn – con người.
Buổi trò chuyện là hành trình đi từ những trăn trở cá nhân về lối sống, ăn uống và sự kết nối với thực phẩm, cho đến những va chạm với thực tế của hệ thống thực phẩm đô thị, đến cách Butground dần hình thành như một không gian kết nối con người thông qua bữa ăn. Từ những thử nghiệm, thất bại và tiếp tục thử nghiệm, câu chuyện của Butground không chỉ dừng lại ở thực phẩm, mà gợi mở một cách tiếp cận sâu hơn về việc sống có ý thức, tái kết nối với người khác và với môi trường xung quanh.
Trên hết, đó là hành trình kiến tạo một Sinh nghiệp (alivelihood) có ý nghĩa và tạo tác động xã hội, góp phần giải quyết các vấn đề hiện hữu.
Từ những năm trung học, Kihyeon đã có thói quen viết nhật ký. Những cuốn sổ do đó như người bạn chứng kiến sự trưởng thành trong suy nghĩ của Kihyeon. Lật giở những trang nhật kí đó, Kihyeon đã đặt những câu hỏi hiện sinh như:
“Tôi nên sống như thế nào?
Mục đích của việc học đại học là gì?
Một cuộc sống hạnh phúc trông như thế nào?”
Những câu hỏi này xuất hiện rõ nét từ khoảng năm 2014 - một giai đoạn mà Kihyeon cảm thấy có nhiều tiếng nói giằng co bên trong mình. Một mặt, bạn có những ước mơ về một lối sống thay thế thoát khỏi vòng rat race (đường đua chuột - một thuật ngữ chỉ về lối sống quay vòng xung quanh tiền lực và tiền bạc); mặt khác bạn chịu áp lực từ những lối mòn từ xã hội: vào một trường đại học danh giá, có một sự nghiệp ổn định, sống trong khuôn khổ đã được vạch sẵn.
Để hiểu được vì sao tiếng nói thứ hai từ xã hội lại mạnh đến vậy, Kihyeon chia sẻ sâu hơn về bối cảnh mà bạn sinh ra và lớn lên. Bố mẹ bạn là những người đã trực tiếp đi qua cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997 - một biến cố lớn khiến rất nhiều gia đình mất đi sự ổn định chỉ trong một thời gian ngắn. Chính trải nghiệm đó đã in sâu vào họ một nỗi sợ cố hữu, khiến họ mong muốn tạo nên một đời sống càng an toàn vững chắc về tương lai càng tốt. Niềm tin ấy kết hợp với sự lên ngôi của chủ nghĩa vật chất và những tiêu chuẩn mới của một đất nước phát triển, đã tác động sâu sắc lên cách họ định nghĩa về sự an toàn, thành công và hạnh phúc. Thành công được đo bằng điểm số, bằng tên trường, bằng mức độ ổn định của công việc. Lớn lên trong bối cảnh đó, Kihyeon đã hấp thụ những tiêu chuẩn này như một điều hiển nhiên, cho đến khi khoảng cách giữa lý tưởng và thực tế cuộc sống quá lớn, và bạn không thể phớt lờ chúng.
Khoảng cách đó biểu hiện rất cụ thể, ngay trong những chuyện nhỏ như ăn uống. Kihyeon bắt đầu thực tập những lựa chọn thực phẩm lành mạnh hơn, nhưng đồng thời cũng quan sát thấy rằng mình vẫn thường xuyên quay lại với thức ăn nhanh, tiện lợi. Sự lặp đi lặp lại đó không chỉ là câu chuyện của ý chí, nó dẫn đến một câu hỏi sâu hơn:
nếu cách ăn hiện tại đang làm mình tách rời khỏi chính mình và môi trường xung quanh, thì liệu có một cách ăn khác có thể làm điều ngược lại, giúp mình kết nối sâu sắc hơn với chính mình và cả với thiên nhiên không?
Và từ câu hỏi về thực phẩm, một câu hỏi lớn hơn dần hình thành, đâu là những lựa chọn thực sự đến từ bên trong mình, và đâu là những điều mình đã vô thức tiếp nhận từ bối cảnh xung quanh mà chưa từng một lần chất vấn lại?
Việc nhận ra sự phân biệt đó, theo Kihyeon, không phải để phán xét hay phủ nhận quá khứ mà bởi vì đó là bước đầu tiên để thoát khỏi lựa chọn theo quán tính, để có thể bắt đầu sống chủ động hơn với chính cuộc đời mình.
Đây là câu đầu tiên ở cuốn sách về ăn thuần chay mà Kihyeon tình cờ đọc được vào năm cuối đại học. Câu nói đó không nói trực tiếp về thực phẩm, nhưng nó mở ra một cách nhìn khác về ý nghĩa cuộc sống. Một đời sống thực sự của con người không chỉ đơn thuần là hiện diện một cách lặng lẽ. Sống như một con người có nghĩa là ta giúp người khác trở nên tỉnh thức, và liên tục duy trì sự tỉnh thức đó. Con người không chỉ sống cho riêng mình, mà luôn ở trong mối quan hệ với những gì vượt ra ngoài ranh giới của cá nhân.
Khi đặt câu nói đó vào bữa ăn hằng ngày, ý nghĩa của nó trở nên rất cụ thể. Những trang tiếp theo của cuốn sách đưa ra vài dẫn chứng thực tế rằng: để sản xuất 1kg thịt bò cần tới khoảng 15.000 lít nước; hay cứ mỗi 1–2 giây, một diện tích rừng tương đương một sân bóng lại biến mất, và mỗi năm tổng diện tích rừng bị mất đi có thể lớn bằng cả nước Ý.
Những con số này, khi đọc lần đầu, vẫn có vẻ như những thống kê xa vời, cho đến khi Kihyeon nhìn chúng từ một góc độ khác: tất cả những điều đó đều gắn trực tiếp với từng bữa ăn hằng ngày, với từng lựa chọn tưởng chừng rất nhỏ và rất cá nhân của mỗi người. Khoảnh khắc đó khiến bạn nhận ra rằng một hành động tưởng chừng chỉ là sinh hoạt cá nhân lại đang nối liền với những hệ quả ở quy mô toàn cầu. Song điều khiến bạn bất ngờ hơn cả không phải là bản thân những con số đó, mà là việc gần như hiếm ai nói về những điều này, như thể những mối liên kết ấy luôn tồn tại nhưng lại bị che khuất khỏi nhận thức của phần lớn chúng ta.
Nhận thức đó của Kihyeon không dừng lại ở khía cạnh môi trường. Khi tìm hiểu sâu hơn về hệ thống thực phẩm và sinh học, Kihyeon dần nhận ra rằng nhiều loại thực phẩm quen thuộc có thể sẽ biến mất trong tương lai, khi nhiệt độ Trái Đất tăng lên và điều kiện canh tác ngày càng khắc nghiệt. Nhận thức này thay đổi cách bạn nhìn về thực phẩm, chúng không còn chỉ là thứ mình tiêu thụ mỗi ngày, mà là một phần của một hệ thống đang thay đổi và dễ bị tổn thương hơn mình từng nghĩ. Vì vậy, bữa ăn không gói gọn chỉ trên bàn ăn, nó kéo dài ngược về phía trước, qua chuỗi sản xuất, qua những vùng đất đang biến mất, qua những người nông dân mà ta chưa bao giờ gặp mặt, và kéo dài về phía sau, vào tương lai của một hành tinh mà ta đang cùng nhau chia sẻ.
Khi nhận biết được những điều đó, Kihyeon bắt đầu chủ động tìm gặp những người bạn có cùng mối quan tâm - những người đang thử thay đổi chế độ ăn, hướng tới ăn thuần chay hoặc ăn uống có ý thức hơn, với niềm tin rằng muốn tạo ra sự thay đổi ở quy mô rộng thì trước tiên cần bắt đầu từ chính bản thân mình. Kihyeon bắt đầu nhận ra, không có nhiều không gian dành cho người ăn chay. Là sinh viên và sống trong ký túc xá, việc nấu nướng bị hạn chế, và việc duy trì một chế độ ăn “bền vững” trong bối cảnh đời sống đô thị không hề dễ dàng như tưởng tượng.
Những trở ngại này vượt ra khỏi phạm vi lý tưởng cá nhân, thôi thúc nhóm bạn của Kihyeon giải quyết vấn đề này. Các bạn thử tổ chức phiên chợ nông sản ngay gần trường đại học với khoảng năm thành viên, với sự hỗ trợ bởi Hansalim (Hợp tác xã tiêu dùng & sản xuất hữu cơ lớn ở Hàn Quốc), để có thể bán các sản phẩm hữu cơ với giá thấp hơn nhờ một nguồn quỹ ban đầu. Nhiều sinh viên đi ngang tò mò ghé lại xem, nhưng việc thực sự mua hàng thì không nhiều, rau củ đã giảm giá vẫn không bán được.
Sau đó, nhóm thử mô hình “moving vegetable truck” - một chiếc xe rau lưu động theo hướng zero-waste, nơi nhóm mang thực phẩm trên chiếc xe lưu động đến nhiều điểm khác nhau trong thành phố để bán, đồng thời người mua cũng có thể đặt hàng trước. Thời điểm diễn ra thử nghiệm là vào mùa đông, và dù không ít người dừng lại hỏi thăm, phần lớn mọi người không mua hàng.
Qua đó, các bạn hiểu ra một điều: ngay cả khi ý tưởng mang tính bền vững, nếu cách tiếp cận chưa đủ gần gũi hoặc thuận tiện, thì vẫn rất khó để chạm tới đời sống hằng ngày của khách hàng.
Mỗi thất bại đó buộc nhóm nhìn thẳng vào một sự thật không mấy dễ chịu là, vấn đề không chỉ nằm ở nhận thức hay ý chí cá nhân, mà nằm ở chính cấu trúc của hệ thống thực phẩm. Để một bữa ăn thực sự lành mạnh đi được từ nông trại đến bàn ăn, nó phải vượt qua rất nhiều công đoạn: từ sản xuất, thu hoạch, vận chuyển đến phân phối, và mỗi công đoạn đều tạo ra những rào cản nhất định. Trong nhịp sống đô thị, sự tiện lợi và nhanh chóng gần như luôn thắng, không phải vì người ta không biết, mà vì chính cách hệ thống đang vận hành đã khiến lựa chọn lành mạnh trở thành lựa chọn khó hơn.
Với những người có thu nhập thấp như sinh viên, việc tiếp cận thực phẩm hữu cơ vẫn còn khá xa vời, và điều đó đặt ra một câu hỏi căn bản hơn: liệu một sự thay đổi thực sự trong văn hóa ẩm thực có thể xảy ra nếu chỉ dựa vào lựa chọn cá nhân, mà không đụng chạm đến những cấu trúc đang quyết định ai được tiếp cận cái gì?
Rào cản của hệ thống khiến nhóm của Kihyeon gặp từ thất bại này tới thất bại khác. Một câu hỏi cốt lõi được đặt ra: nếu không thể thay đổi hệ thống từ bên ngoài ngay lập tức, thì điểm tiếp xúc gần nhất với con người là gì?
Câu trả lời mà các bạn tìm đến vừa rất giản dị, vừa rất căn bản đó là: các bữa ăn cùng nhau (Let’s eat together!).
Từ những thử nghiệm và thất bại ban đầu, Butground dần định hình mô hình hiện tại của mình xoay quanh một hình ảnh cụ thể: bàn ăn nối kết. Trong các workshop, mọi người cùng ngồi lại và tìm hiểu về thực phẩm: từ việc tìm hiểu nguồn gốc, nếm thử hương vị, đến trao đổi và trò chuyện về những gì đang có mặt trên bàn.
Bữa ăn không còn là điểm kết thúc của một quá trình sản xuất, mà trở thành một quá trình học hỏi sống động, nơi kiến thức không được truyền đạt từ trên xuống mà được cùng nhau khám phá. Sau mỗi buổi, người tham gia không chỉ ăn một bữa ăn lành mạnh, mà còn mang theo cảm giác cơ thể được làm mới, tinh thần nhẹ nhàng hơn, và một sự ấm áp đến từ việc được kết nối với những người ngồi cùng bàn - những người mà trước đó, họ chưa từng biết nhau.
Kihyeon chia sẻ rằng mục tiêu của những không gian đó là nhằm tạo ra một nơi mà những người xa lạ có thể ngồi lại với nhau, chia sẻ cùng một bữa ăn, và sau đó rời đi không còn là người lạ nữa. Chính giai đoạn COVID-19 đã làm rõ tại sao điều này lại quan trọng đến vậy, khi không thể tụ tập, khi sự kết nối bị gián đoạn hoàn toàn, Kihyeon lần đầu tiên thực sự cảm nhận được sự “mất kết nối” trông như thế nào, không chỉ ở cấp độ cảm xúc cá nhân mà ở cách toàn bộ đời sống và hệ thống vận hành. Từ chính khoảng trống đó lại trở thành nền tảng, động lực để nhóm nhìn thấy rõ hơn giá trị của điều mình đang làm, và thôi thúc họ tiếp tục, ngay cả khi điều kiện bên ngoài không thuận lợi.
Cũng trong giai đoạn này, Kihyeon gặp Gayoung - người sau này trở thành đồng sáng lập của Butground. Hai bạn bắt đầu làm việc cùng nhau, tổ chức những phiên chợ nông sản hoặc những sự kiện nhỏ trong bối cảnh cách ly thời dịch, và khoảng cách địa lý khiến họ không thể mời trực tiếp các nông dân tham gia.
Trong buổi chia sẻ, Kihyeon chiếu lại một video ghi lại hoạt động đó, bạn nhận ra rằng đó là lần đầu tiên mình thực sự gặp gỡ các farmer và câu hỏi bật ra một cách tự nhiên rằng, tại sao sinh ra và lớn lên ở thành phố, mình lại chưa từng một lần gặp những người sống ở một vùng khác, với một lối sống hoàn toàn khác?
Từ câu hỏi đó cùng với những hoạt động đã làm cùng nhau, Butground tiếp tục mở rộng các hoạt động, bắt đầu đi đến nhiều vùng khác nhau ở Hàn Quốc để gặp gỡ những cộng đồng địa phương, học hỏi về ẩm thực truyền thống, lưu trữ và ghi chép lại những tri thức đang dần mai một, rồi kết nối chúng với thế hệ trẻ để tiếp tục được lan tỏa. Các bạn tổ chức các hoạt động làm nông cùng nhau như một cách để trải nghiệm trực tiếp quá trình tạo ra thực phẩm, vì chính lần đầu tiên thực sự gặp mặt những người nông dân. Tất cả những hoạt động đó, dù ở hình thức nào, đều hướng về một mục tiêu chung: đưa con người và cả các thế hệ lại gần nhau hơn, thông qua thứ ngôn ngữ phổ quát nhất mà loài người có: bữa ăn.
Những không gian mà Butground tạo ra, vì vậy, không chỉ là nơi để ăn. Chúng là “cái cớ” để mỗi người gặp lại chính mình, gặp người khác, và kết nối lại với môi trường xung quanh - điều mà nhịp sống thường ngày hiếm khi cho phép, nhưng lại là điều mà con người cần hơn bao giờ hết.
Kihyeon hay Gayoung từ Butground không tự nhận mình đã tìm ra câu trả lời chắc chắn cho bức tranh lớn hơn của “from farm to table”. Bạn chia sẻ rằng mình vẫn đang trong hành trình thử nghiệm, thực tập để để mỗi bữa ăn, mỗi cuộc gặp gỡ, mỗi lựa chọn nhỏ đều là một bước thử để tiến gần hơn tới một cách sống có ý thức và kết nối sâu sắc hơn với con người lẫn thế giới xung quanh.
Từ 21 – 25 tháng 4, 2026 tại Đà Nẵng, Butgound cùng Vcil Community và Triết gia vị giác Hyun-Sook Kim sẽ đồng tổ chức khoá học “Hiểu mình & Hiểu về thế giới qua góc nhìn của giáo dục ẩm thực”.
Chương trình “Hiểu mình & Hiểu về thế giới qua góc nhìn của giáo dục ẩm thực” được thiết kế như một hành trình học tập trải nghiệm, giúp người tham gia kết nối lại với thực phẩm thông qua vị giác, tri thức và nhận thức sinh thái.
Trau dồi food literacy nghĩa là hiểu được toàn bộ hành trình của thực phẩm: nó được trồng ra sao, được chế biến như thế nào, được phân phối bằng cách nào và trở thành một phần trong đời sống hằng ngày của chúng ta ra sao. Khi nhìn thấy toàn bộ mạng lưới kết nối này, việc ăn uống không còn là một hành động vô thức mà trở thành một lựa chọn có hiểu biết và có ý thức.
Từ nền tảng đó, food literacy dần mở rộng thành food citizenship – công dân thực phẩm. Điều này có nghĩa là mỗi lựa chọn ăn uống không chỉ phục vụ sức khỏe cá nhân, mà còn góp phần nuôi dưỡng một hệ thống thực phẩm công bằng và bền vững hơn: nơi người nông dân được trả công xứng đáng, hệ sinh thái được tôn trọng, và cộng đồng được chăm sóc và gắn kết.
Thông tin chi tiết và đăng ký tại: https://luma.com/w6j5wzxy
_____
Vcil Members’ Talks là chuỗi sự kiện hàng tháng mở cho công chúng, nơi những câu chuyện, sáng kiến và mô hình tái tạo từ hệ sinh thái từ hội viên cộng đồng Vcil được lan tỏa. Vcil Members’ Talks không chỉ là nơi để lắng nghe, mà còn là không gian để cùng học hỏi, mở rộng mạng lưới, và nuôi dưỡng tinh thần hợp tác vì một tương lai tái tạo.
Thông tin về buổi Vcil Members’ Talks #8 sẽ sớm được công bố qua Fanpage. Bạn có thể theo dõi group Zalo, Substack để được cập nhật thông tin mới nhất.
Bạn cũng có thể xem lại phần chia sẻ của Butground tại đây:
Ngoài ra bạn có thể đọc thêm về Butground tại liên kết dưới đây:
Website:
Instagram: https://www.instagram.com/butground/
Nếu quan tâm đến các mô hình sản xuất bền vững/tái tạo, hoặc kết nối với những cá nhân, tổ chức, cộng đồng đang kiến tạo nên một xã hội phúc lạc và tái tạo, Vcil Community mời bạn tìm hiểu và tham gia Thành viên Vcil Community Membership để có cơ hội cùng sinh hoạt, học tập, làm việc, hợp tác cùng các thành viên có cùng giá trị.
#VcilMemberTalks #VcilCommunity #FoodEducation #FoodLiteracy #FoodSystem #fromfarmtotable #field&friends
Vcil Members’ Talks là chuỗi những buổi chia sẻ từ Hội viên dành cho công chúng
