[Nếp Mới #10] Tư Duy Lại Về Nhà Ở Trong Thời Kỳ Bong Bóng Bất Động Sản Cùng WeStay Housing Cooperative (Hàn Quốc)

RECAP NẾP MỚI #10: KHI CHUNG CƯ KHÔNG CHỈ LÀ NƠI ĐỂ Ở HAY LÀ MÓN HÀNG HOÁ MÀ LÀ MỘT CỘNG ĐỒNG NUÔI DƯỠNG VÀ GẮN KẾT Ở ĐÔ THỊ

Câu chuyện của WeStay: một thử nghiệm về cách giải quyết cuộc khủng hoảng về nhà ở và đứt gãy cộng đồng ở Hàn Quốc.

Mở đầu

Ngày 27/01 vừa qua, Nếp Mới #10 đã diễn ra với diễn giả khách mời là bác Lee Sang-woo, Giám đốc Hợp tác xã Xã hội WeStay, mô hình hợp tác xã nhà ở cho thuê tư nhân đầu tiên có sự hỗ trợ của nhà nước.

Buổi chia sẻ này có sự tham dự bởi các anh chị Hội viên đến từ Việt Nam và Hàn Quốc. Đây là chủ đề rất được cộng đồng quan tâm, đặt trong bối cảnh chi phí nhà ở ngày càng tăng, sự cô lập trong đô thị và sự mai một của đời sống cộng đồng; WeStay xuất hiện như là một trong những thử nghiệm xã hội và là một giải pháp giải quyết vấn đề nhà ở nói chung. WeStay kết nối cư dân cùng đồng kiến tạo những không gian sống có chi phí phải chăng, ổn định và lấy cộng đồng làm trung tâm, dựa trên tinh thần hợp tác, chăm sóc lẫn nhau và quản trị dân chủ.

Dưới đây là bài recap chi tiết về nội dung buổi chia sẻ với 6 phần khác nhau:

1. Cấu trúc Pháp lý, Tài chính và Triết lý Kiến tạo Cộng đồng

2. Quy hoạch và tổ chức không gian & giáo dục ở WeStay
3. Hệ thống Tiền tệ Hoạt động, Kinh tế Cộng đồng và Lễ hội Truyền thống
4. Tổng kết về Mô hình
5. Hỏi đáp với diễn giả

Phần 1: Cấu trúc Pháp lý, Tài chính và Triết lý Kiến tạo Cộng đồng

Buổi chia sẻ bắt đầu trong không khí thân mật khi diễn giả Lee Sang-woo (với tên gọi cộng đồng là Moru) gửi lời chào tới các thành viên Vcil có mặt tại buổi Zoom. Bác giới thiệu mình là một nhà hoạt động cộng đồng đang làm việc tại WeStay Byeollae (위스테이 별내) thuộc thành phố Namyangju, tỉnh Gyeonggi, Hàn Quốc. Diễn giả bày tỏ sự trân trọng khi được trình bày về mô hình này — một quần thể gồm bảy tòa nhà chung cư được thiết kế nhằm hiện thực hóa các giá trị của kinh tế tập thể.

Về cấu trúc hình thành, khu chung cư WeStay Byeollae bao gồm cả phần hạ tầng xây dựng và quyền sử dụng đất được kiến tạo từ nguồn vốn hỗn hợp, trong đó ngân sách Chính phủ Hàn Quốc hỗ trợ 70% và nguồn vốn hợp tác xã đóng góp 30% còn lại. Về mặt quản lý tài sản, dự án được sở hữu bởi một công ty đầu tư bất động sản theo mô hình ủy thác (REITs - Real Estate Investment Trusts). Đây là một chương trình thí điểm của chính phủ với danh xưng pháp lý chính thức là Nhà ở cho thuê dân sự có sự hỗ trợ công (Publicly Supported Private Rental Housing - 공공지원 민간임대주택). Dự án có thời hạn thuê bắt buộc là 8 năm, và hiện tại cư dân đang ở năm thứ 6 của lộ trình này. Một điểm mấu chốt cần nhấn mạnh: dự án không được xây dựng chỉ bằng nguồn lực của cá nhân cư dân, mà sự hiện diện của 70% vốn công chính là yếu tố nền tảng đảm bảo tính khả thi của mô hình.

Xét về tiến trình lịch sử, WeStay Byeollae là căn hộ hợp tác xã (Cooperative Apartment - 협동조합 아파트) đầu tiên được xây dựng tại Hàn Quốc. HTX được thành lập vào năm 2017, khởi công năm 2018 và hoàn tất việc chuyển vào cư trú vào năm 2020. Dự án quy tụ 491 hộ gia đình với tổng dân số khoảng 1.400 người. Các căn hộ được phân chia thành ba loại diện tích điển hình để phục vụ nhu cầu đa dạng của cư dân bao gồm các chuẩn 84, 74 và 60 mét vuông.

Để hiểu rõ sự khác biệt giữa chung cư hợp tác xã và chung cư thông thường, cần nhìn nhận qua định nghĩa về Hợp tác xã (Cooperative - 협동조합), nó giống như một doanh nghiệp vận hành tự chủ và dân chủ nhằm đáp ứng nhu cầu và mong muốn của các thành viên. Ở Hàn Quốc, căn hộ thường bị xem là công cụ tích luỹ tài sản thông qua việc mua đi bán lại để hưởng lợi nhuận nhờ chênh lệch giá hơn là mục đích cư trú thuần túy. Rồi đời sống cộng đồng bị đứt gãy, dù cùng sống trong một khu vực, nhưng không biết hàng xóm cạnh nhà hay tầng trên, tầng dưới là ai.

WeStay Byeollae ra đời để giải quyết những đứt gãy xã hội này. Tại đây, ngôi nhà không phải là món hàng, mà là một Cộng đồng (Community) an toàn và hạnh phúc. Mục tiêu cốt lõi là tạo dựng một môi trường nơi những hàng xóm tử tế (Good neighbors) có thể sống lâu dài trong cơ sở hạ tầng chất lượng với chi phí hợp lý (Affordable cost). Nền tảng giúp cộng đồng này hoạt động hiệu quả chính là mức phí thuê nhà thấp (Low rent). Nhờ vốn hỗ trợ từ chính phủ và nguyên tắc vận hành vì lợi ích công thay vì lợi nhuận tư nhân (Private profit), mức phí thuê ban đầu chỉ bằng 85% giá thị trường. Sau 6 năm, trong khi giá bất động sản xung quanh leo thang, phí thuê tại WeStay vẫn được giữ nguyên, khiến chi phí hiện tại chỉ còn tương đương 60% so với mặt bằng chung.

Về cấu trúc quản trị, mỗi hộ trong số 491 hộ gia đình đều có một người là thành viên hợp tác xã. Cơ quan quyết định cao nhất là Đại hội đồng (General Assembly - 총회). Bên cạnh đó, dự án thiết lập Ban điều hành (Executive Committee - 집행위원회) — một cấu trúc mở cho phép không chỉ các thành viên chính thức mà cả gia đình họ và cư dân nói chung đều có thể trực tiếp tham gia vào các hoạt động của WeStay.

Phần 2: Quy hoạch và tổ chức không gian & giáo dục ở WeStay

Chuyển sang các hoạt động cụ thể, đặc trưng đầu tiên của WeStay Byeollae là hệ thống không gian cộng đồng đa dạng. Chung cư của WeStay sở hữu xưởng mộc (Mok-gong-so - 먹공소), thư viện, bếp chung, quán cà phê, phòng tập thể dục và khu chăm sóc trẻ em. Tổng diện tích các khu vực chung này rộng gấp 2,5 lần so với các chung cư thông thường tại Hàn Quốc. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi không chỉ nằm ở quy mô mà ở quy trình kiến tạo: cư dân đã trực tiếp tham gia vào Hoạt động thiết kế không gian cộng đồng (Community Space Design Workshop) trước khi chuyển vào ở để thảo luận về cách bố trí và vận hành. Hiện nay, mỗi không gian đều có Nhóm vận hành (Management Team) do cư dân tự thành lập, quản lý một cách tự nguyện (Voluntarily) và tự chủ (Autonomously). Chính mô hình "sống như một thành viên hợp tác xã" thay vì "sống như một người thuê nhà" đã tạo nên ý thức làm chủ (Ownership) và tinh thần tham gia (Participation) cực kỳ mạnh mẽ.

Chủ đề quan trọng thứ hai là xây dựng một ngôi làng lý tưởng để nuôi dạy trẻ em (Child-rearing friendly village). Với khoảng 60% cư dân thuộc độ tuổi 30-40, đây là một cộng đồng rất trẻ. Do đó, việc chăm sóc trẻ em nghiễm nhiên trở thành chủ đề trọng tâm trong đời sống cộng đồng. Tại đây, các câu lạc bộ nuôi dạy trẻ theo năm sinh (con giáp) của trẻ được hình thành để các gia đình hỗ trợ lẫn nhau. Một cuộc khảo sát nội bộ gần đây cho thấy kết quả đáng kinh ngạc: 70% cư dân khẳng định việc sống tại WeStay đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định sinh con của họ và hơn 75% có kế hoạch sinh thêm con với phản hồi tích cực. Thực tế, số lượng trẻ em được sinh ra tại đây đang tăng lên rõ rệt, đưa tỷ lệ sinh của WeStay Byeollae vượt xa mức bình trung bình của toàn Hàn Quốc.

Tại WeStay Byeollae, văn hóa nuôi dạy con cái còn được gắn kết chặt chẽ thông qua các yếu tố tương đồng về văn hóa, tiêu biểu là văn hóa con giáp (Zodiac signs - 띠). Tương tự như Việt Nam, người Hàn Quốc cũng sử dụng hệ thống 12 con giáp như Rắn, Khỉ hay Chuột để tính năm sinh. Tận dụng nét đặc trưng này, các bậc phụ huynh tại đây đã thành lập những Câu lạc bộ nuôi dạy trẻ theo năm sinh (Birth year club - 띠별 육아 동아리). Thông qua đó, cư dân cùng nhau chăm sóc, hỗ trợ và tổ chức các hoạt động giáo dục sôi nổi cho con em mình.

Các số liệu từ báo cáo khảo sát nội bộ gần đây đã minh chứng cho sự thành công vượt trội của mô hình này đối với việc khuyến khích tỷ lệ sinh. Kết quả cho thấy việc sinh sống tại cộng đồng WeStay có tác động trực tiếp đến quyết định sinh con của 70% cư dân, và hơn 75% phản hồi tích cực về kế hoạch phát triển thành viên gia đình trong tương lai. Thực tế tại căn hộ, số lượng các gia đình sinh con thứ hai và thứ ba đang tăng lên đáng kể, đưa Tỷ lệ sinh (Birth rate - 출산율) của WeStay Byeollae vượt xa mức trung bình của toàn xã hội Hàn Quốc.

Mô hình Làng học tập suốt đời và Trường học 100

Trụ cột tiếp theo trong sự phát triển của WeStay chính là định hướng trở thành một Làng học tập suốt đời (Lifelong Learning Village - 평생 학습 마을). Đây là nền tảng để cư dân tương trợ và học hỏi lẫn nhau thông qua chương trình "Trường học 100" (100 Schools - 100개 학교). Trong mô hình này, chính cư dân đảm nhận vai trò vừa là người dạy vừa là người học. Trung bình mỗi quý, cộng đồng vận hành khoảng 15 khóa học đa dạng về nội dung. Một điểm đặc biệt trong triết lý giáo dục của WeStay là sự gắn kết giữa đào tạo và thực hành thông qua các Câu lạc bộ (Club - 동아리). Sau khi các khóa học kết thúc, học viên được khuyến khích tiếp tục duy trì kết nối và phát triển kỹ năng thông qua các hội nhóm sở thích. Tính đến thời điểm hiện tại (cuối năm 2025), WeStay đã duy trì được 30 câu lạc bộ đang hoạt động với sự tham gia thường xuyên của khoảng 350 cư dân.

Cam kết bền vững với Làng trung hòa carbon

Chủ đề thứ tư tập trung vào cam kết bền vững với mục tiêu xây dựng Làng trung hòa carbon (Carbon Neutral Village - 탄소 중립 마을). WeStay Byeollae tự hào là khu chung cư đầu tiên tại thành phố Namyangju lắp đặt toàn bộ Hệ thống pin năng lượng mặt trời trên tầng thượng của cả bảy tòa nhà. Hệ thống này sản xuất khoảng 300.000 kWh điện mỗi năm, giúp mỗi hộ gia đình tiết kiệm được khoảng 10.000 Won chi phí điện năng hàng tháng. Bên cạnh đó, các hoạt động tái chế tài nguyên (Resource circulation - 자원순환) và phong trào sử dụng xe đạp cùng trẻ em cũng được thực hiện thường xuyên để thúc đẩy lối sống xanh.

Cơ chế Công lý phục hồi và Giải quyết xung đột cộng đồng

Trụ cột thứ năm đề cập đến khái niệm Công lý phục hồi (Restorative Justice - 회복적 정의).  Trong môi trường chung cư, các mâu thuẫn là điều khó tránh khỏi do sự gần gũi về không gian sinh hoạt. WeStay đối mặt với vấn đề này dựa trên khái niệm Công lý phục hồi (Restorative Justice - 회복적 정의) và tư duy về một Ngôi làng hòa bình (Peace Village). Thay vì né tránh xung đột (Conflict - 갈등), cộng đồng xác lập nguyên tắc giải quyết mâu thuẫn theo cách của một cộng đồng tự quản. Để hiện thực hóa điều này, làng đã triển khai Chương trình đào tạo hoạt động viên điều phối xung đột cộng đồng (Conflict mediation community activist training - 갈등 조정 마을 활동가 양성 과정). Các hoạt động viên này sau khi được đào tạo sẽ trực tiếp can thiệp và hỗ trợ hòa giải các tranh chấp phát sinh giữa cư dân, ví dụ như vấn đề tiếng ồn giữa các tầng (Inter-floor noise - 층간소음).

Theo thời gian, số lượng yêu cầu điều phối xung đột chính thức đã giảm đi một cách đáng kể. Điều này được nhận định không phải vì mâu thuẫn biến mất hoàn toàn, mà bởi vì cư dân đã trở nên quen thuộc, thân thiết hơn và tự tìm ra những phương thức riêng để hóa giải tranh chấp mà không cần đến quy trình hòa giải chính thức. Ngoài ra, cư dân còn cùng nhau xây dựng Bản cam kết tôn trọng (Respect Promise - 존중 약속) bao gồm các nội dung về tiếng ồn, đổ rác, hút thuốc, thú cưng và đỗ xe. Các áp phích tuyên truyền về những cam kết này do chính cư dân thiết kế và biên soạn nội dung, giúp thúc đẩy việc thực thi một cách tự giác và chủ động.

Hệ thống quản trị theo ”Tuyến thang máy”

Hệ thống quản trị dân chủ của làng được cụ thể hóa qua các cuộc họp cư dân thường niên gọi là Bansanghoe (Neighborhood Meeting - 반상회) vào tháng 6 hằng năm. Với cấu trúc 7 tòa nhà gồm 15 thang máy, các cuộc họp được tổ chức theo đơn vị là Tuyến thang máy (Elevator line - 엘리베이터 라인). Quan điểm của làng cho rằng thang máy chính là không gian giao lưu theo chiều đứng, nơi mọi người gặp gỡ và chào hỏi nhau hằng ngày, do đó mỗi tuyến thang máy là một đơn vị cộng đồng tự nhiên nhất. Tại các buổi họp này, cư dân không chỉ thảo luận nghiêm túc các vấn đề nội bộ mà còn cùng nhau chia sẻ thức ăn và tổ chức các hoạt động gắn kết vui vẻ. Đặc biệt, làng còn thành lập các Hội đồng trẻ em (Children committee - 어린이 회의체), tạo cơ hội để các cư dân nhỏ tuổi nhất cũng có thể tham gia đóng góp ý kiến vào đời sống tự quản của chung cư.

Phần 3: Hệ thống Tiền tệ Hoạt động, Kinh tế Cộng đồng và Lễ hội Truyền thống

Để thúc đẩy sự tham gia và gắn kết cộng đồng của cư dân, WeStay Byeollae đã thiết lập một hệ thống vô cùng thú vị mang tên Tiền tệ hoạt động cộng đồng (Community Activity Currency - 마을 활동화폐). Đơn vị tiền tệ này được gọi là Byeol (별), trong tiếng Hàn có nghĩa là "Ngôi sao". Cư dân có thể tích lũy "Sao" thông qua việc tham gia vào các hoạt động chính thức của hợp tác xã như các buổi họp Bansanghoe. Mỗi khi tham gia và ký tên vào danh sách điểm danh, cư dân sẽ nhận được một lượng "Sao" nhất định. Đây chính là minh chứng cho tinh thần đóng góp của mỗi cá nhân, đồng thời cư dân có thể sử dụng "Sao" để mua sắm đồ ăn, thức uống tại các sự kiện hoặc dùng làm "vé" tham gia vào các hoạt động trải nghiệm khác của làng.

Điểm đặc biệt và đầy tính triết học của hệ thống này là giá trị của "Sao" sẽ giảm dần theo thời gian (Decrease over time - 화폐 가치 하락). Một chu kỳ phát hành "Sao" bắt đầu từ ngày 1/1 và sẽ hoàn toàn mất giá trị vào ngày 31/12 hằng năm. Ví dụ, tại sự kiện tháng 5, cư dân chỉ cần 1 "Sao" để đổi một lon bia, nhưng đến tháng 12, con số này có thể tăng lên 3 "Sao". Cơ chế này buộc cư dân phải sử dụng "Sao" một cách nhanh chóng trong năm, từ đó thúc đẩy dòng chảy hoạt động cộng đồng liên tục. Theo số liệu thống kê, năm 2024 đã có 1.500 "Sao" được phát hành và khoảng 700 "Sao" được sử dụng; đến năm 2025, con số này tăng lên 1.683 "Sao" phát hành và 956 "Sao" được tiêu thụ, cho thấy mức độ hưởng ứng ngày càng tăng của người dân.

Bên cạnh hệ thống tiền tệ nội bộ, WeStay còn nỗ lực xây dựng một Ngôi làng kinh tế xã hội (Social Economic Village - 사회적 경제 마을). Qua thống kê thực tế, cộng đồng đã tạo ra tổng cộng 88 vị trí việc làm (Jobs - 일자리) nội khu, bao gồm các công việc quản lý căn hộ, vận hành khu thương mại và nhân sự tại văn phòng hiệp hội. Dù mức thu nhập từ các công việc này không quá lớn, nhưng chúng đóng vai trò quan trọng trong việc chia sẻ nguồn lực kinh tế và tạo điều kiện để cư dân hỗ trợ lẫn nhau. Diễn giả Moru hiện cũng đang đảm nhận một trong những vị trí hoạt động viên có trả lương tại đây.

Sức sống kinh tế của làng còn được duy trì qua văn hóa chia sẻ và trao đổi (Culture of sharing and exchange). Cộng đồng vận hành các Tủ lạnh chia sẻ (Shared Refrigerator - 공유 냉장고) và Cây chia sẻ (Sharing Tree - 나눔 트리), nơi cư dân có thể để lại những vật dụng không còn nhu cầu sử dụng để người khác có thể lấy đi nếu cần. Trên không gian mạng như Naver Cafe hay KakaoTalk, trung bình mỗi ngày có ít nhất một giao dịch chia sẻ hoặc trao đổi vật dụng diễn ra. Ngoài ra, mô hình Mua sắm chung (Collective Buying - 공동 구매) cũng hoạt động rất mạnh mẽ, giúp cư dân tiếp cận được các sản phẩm chất lượng cao từ những nguồn sản xuất uy tín với mức giá ưu đãi nhờ sức mua tập thể.

Cuối cùng, không thể không nhắc đến các sự kiện lễ hội gắn kết cư dân. Hằng năm vào ngày 1/1, mọi người cùng nhau tổ chức lễ ngắm bình minh (Sunrise event - 해도지 행사). Thay vì đi thang máy, cư dân sẽ cùng nhau leo thang bộ lên tầng cao nhất của tòa nhà 22 tầng để chào đón ánh nắng đầu tiên và gửi lời chúc mừng năm mới đến những người hàng xóm. Các ngày lễ này được gọi chung bằng cái tên thân thương là Kkok-nal (꼭날), xuất phát từ chữ Gong-dong-che(공동체 - Cộng đồng).

Trong các kỳ lễ hội, sự kiện làm cuộn cơm Gimbap kỷ lục là hoạt động gây ấn tượng nhất. Năm ngoái, cư dân đã cùng nhau cuộn một dải Gimbap dài 15m và đặt mục tiêu chinh phục độ dài 25m trong năm tới. Điều đặc biệt là mỗi cư dân sẽ tự mang theo nguyên liệu nhân bánh riêng của gia đình mình, khiến mỗi đoạn Gimbap đều mang một hương vị độc bản, tượng trưng cho sự hòa quyện của đa dạng cá nhân trong một tập thể thống nhất. Bên cạnh đó, các lễ hội nước vào tháng 8, lễ hội Trung thu (Chuseok - 추석) hay lễ làm Kim chi (Gimjang - 김장) vào tháng 11 với nguyên liệu từ vườn rau cộng đồng cũng được tổ chức thường xuyên. Đến cuối tháng 12, tất cả các câu lạc bộ nghệ thuật như nhảy múa, hợp xướng sẽ cùng biểu diễn trong một bữa tiệc tất niên rộn ràng, khép lại một năm hoạt động sôi nổi của làng.

Trở lại với câu chuyện về cuộn cơm Gimbap kỷ lục, dù cộng đồng cư dân ở Westay đã có ý định đăng ký vào Sách Kỷ lục Guinness nhưng thực tế kỷ lục tại Hàn Quốc đã lên tới hơn 1km, khiến mục tiêu này trở nên bất khả thi. Tuy nhiên, giá trị thực sự không nằm ở con số mà ở cách thức thực hiện: mỗi cư dân tự mang theo nhân bánh riêng (Resident's own ingredients) nên mỗi phần Gimbap đều mang hương vị khác biệt (Different flavors). Sau khi hoàn thành, cuộn cơm khổng lồ được cắt nhỏ và chia sẻ cho tất cả mọi người, minh chứng cho tinh thần "hòa nhập nhưng không hòa tan" của cộng đồng.

Bên cạnh lễ hội cơm cuộn, WeStay còn tổ chức các hoạt động vui chơi dưới nước vào tháng 8, các ngày lễ truyền thống như Tết Trung thu (Chuseok - 추석) hay Tết Đoan ngọ. Đặc biệt vào tháng 11, cư dân cùng nhau tổ chức lễ muối Kim chi (Gimjang - 김장) từ chính nguyên liệu cải thảo và củ cải được trồng tại vườn rau cộng đồng (Community gardens). Chu kỳ lễ hội khép lại vào cuối tháng 12 bằng đại nhạc hội của các câu lạc bộ văn nghệ, nơi các nhóm nhảy, nhóm hát đồng ca trình diễn thành quả sau một năm sinh hoạt, tạo nên một bữa tiệc làng đúng nghĩa.

Phần 4: Tổng kết về Mô hình

Tổng kết lại, có ba lý do cốt lõi khiến WeStay Byeollae trở thành một Trường hợp điển hình (Exemplar case - 모범 사례) về hoạt động cộng đồng tại Hàn Quốc:

• Nền tảng chi phí thấp: Việc Chính phủ hỗ trợ 70% nguồn vốn (70% Government funding) giúp duy trì mức Chi phí cư trú thấp (Low residential cost). Đây là nền tảng kinh tế cơ bản nhất để cư dân có tâm trí và nguồn lực tham gia các hoạt động xã hội.
• Cơ chế Hợp tác xã tự chủ: Mô hình Hợp tác xã (Cooperative method - 협동조합 방식) tạo ra những "thiết bị" vận hành giúp cư dân tham gia một cách Dân chủ (Democratically) và Tự chủ (Autonomously). Họ không chỉ là người thuê nhà mà là chủ thể quản lý đời sống của chính mình.
• Nguồn lực tài chính nội bộ: Để vận hành khối lượng chương trình cộng đồng khổng lồ, làng đã áp dụng mức Phí cộng đồng bắt buộc hàng tháng (Mandatory monthly fee - 월 커뮤니 phí) là 50.000 Won cho mỗi hộ gia đình. Chính nguồn quỹ ổn định này đã hiện thực hóa các ý tưởng sáng tạo của cư dân.

Mặc dù WeStay khởi nguồn là một dự án theo chính sách thí điểm của chính phủ, nhưng qua 6 năm nỗ lực, cư dân đã biến nó thành một cộng đồng hữu cơ, nơi mọi người cùng chăm sóc và trưởng thành (Care for and grow together). Nhìn vào sơ đồ phát triển, từ mục tiêu ban đầu là Nhà ở xã hội (Social housing), WeStay hiện đã mở rộng ra thành một hệ sinh thái bao gồm Hợp tác xã giáo dục (Education cooperatives), Hợp tác xã chăm sóc cộng đồng (Community care), Hợp tác xã thực phẩm và tạo việc làm địa phương (Local economy). Mọi vấn đề xã hội hiện nay đều được quản lý và đáp ứng trực tiếp ngay trong lòng ngôi làng.

Tầm nhìn của WeStay không dừng lại ở phạm vi nội khu. Chính phủ mới tại Hàn Quốc hiện đang nghiên cứu rất kỹ mô hình này để mở rộng và phổ biến (Expand and spread) ra toàn quốc. Tập thể WeStay đang cam kết hỗ trợ tối đa về mặt chuyên môn để các chính sách này được thực thi hiệu quả. Ước mơ của cộng đồng là nhìn thấy những căn hộ như WeStay Byeollae xuất hiện khắp nơi trên đất nước, biến mô hình này từ một ngoại lệ thành một tiêu chuẩn mới cho nhà ở đô thị.

Sau phần trình bày, buổi chia sẻ chuyển sang giai đoạn thảo luận (Q&A).

Phần 5: Hỏi đáp với diễn giả

1. Câu hỏi: Quy mô tổng vốn đầu tư, cơ cấu phân bổ nguồn lực và lộ trình thực hiện dự án được thiết kế cụ thể như thế nào?

Dự án WeStay Byeollae được thiết kế trên một lộ trình dài hạn với tổng thời gian thực hiện lên tới 11 năm, được chia thành hai giai đoạn chiến lược rõ rệt. Giai đoạn đầu tiên là thời kỳ kiến tạo kéo dài 3 năm, tập trung hoàn toàn vào việc thu mua quỹ đất và tiến hành các hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng. Giai đoạn thứ hai là chu kỳ vận hành cho thuê bắt buộc theo quy định pháp luật kéo dài 8 năm tiếp theo. Tổng kinh phí cần thiết để vận hành toàn bộ guồng máy này từ lúc sơ khởi cho đến khi kết thúc chu kỳ 11 năm ước tính lên đến 200 tỷ Won (2,000억 원). Điểm mấu chốt trong cấu trúc vốn của WeStay chính là sự phối hợp theo tỷ lệ 7:3. Trong đó, Chính phủ đóng vai trò là bệ đỡ tài chính lớn nhất khi cung cấp 70% tổng nguồn vốn dưới dạng quỹ hỗ trợ công. 30% còn lại, tương đương với khoảng 60 tỷ Won, được huy động trực tiếp từ hiệp hội hợp tác xã (Cooperative Fund - 조합자금). Đây là một tỷ lệ mang tính nguyên tắc để đảm bảo sự ổn định của dự án, chứng minh rằng mô hình này không thể thành hình nếu thiếu đi sự cộng hưởng giữa chính sách công và nguồn lực tập thể của cư dân.

2. Câu hỏi: Cơ chế sở hữu pháp lý thông qua mô hình REITs và bài toán doanh thu từ phí thuê nhà được vận hành ra sao trong thực tế?

Về mặt pháp lý, toàn bộ tài sản bao gồm đất đai và các tòa nhà không thuộc sở hữu trực tiếp của cá nhân cư dân mà thuộc quyền quản lý của một pháp nhân trung gian là Công ty đầu tư bất động sản theo mô hình quỹ tín thác (REITs - Real Estate Investment Trusts - 부동산 투자 회사). Trong suốt quá trình vận hành kéo dài, nguồn thu duy nhất của thực thể REITs này chính là tiền thuê nhà do cư dân chi trả hằng tháng. Tuy nhiên, một thực tế quan trọng mà các nhà nghiên cứu cần lưu ý là dự án này luôn nằm trong trạng thái thâm hụt tài chính (Deficit) về mặt dòng tiền hằng năm. Điều này xuất phát từ triết lý vận hành phi lợi nhuận: WeStay không hướng tới việc tối ưu hóa doanh thu hằng năm từ phí thuê mà tập trung vào mục tiêu an sinh. Do đó, doanh thu từ tiền thuê nhà chỉ đóng vai trò duy trì bộ máy, không đủ để tạo ra thặng dư kinh tế trong ngắn hạn cho các nhà đầu tư hay tổ chức quản lý.

3. Câu hỏi: Chiến lược xử lý thâm hụt và hoàn trả vốn gốc được thực hiện như thế nào khi dự án kết thúc thời hạn cho thuê bắt buộc?

Bản chất của bài toán kinh tế tại WeStay không nằm ở lợi nhuận vận hành mà nằm ở giá trị gia tăng của tài sản sau một thập kỷ. Theo kế hoạch tài chính gốc của Chính phủ đối với các dự án nhà ở công, sau khi kết thúc thời hạn 8 năm cho thuê bắt buộc, pháp nhân REITs sẽ tiến hành giải thể và thực hiện việc bán toàn bộ tài sản (căn hộ và đất đai) ra thị trường tự do. Sau 11 năm (bao gồm cả thời gian xây dựng), giá trị bất động sản thường sẽ tăng cao so với thời điểm đầu tư ban đầu. Lợi nhuận thu được từ việc bán tài sản này sẽ được dùng để thực hiện hai nhiệm vụ tài chính tối thượng: một là bù đắp toàn bộ các khoản lỗ lũy kế phát sinh từ việc cho thuê giá rẻ trong 8 năm trước đó, và hai là hoàn trả phần vốn gốc 70% cho Chính phủ cùng 30% vốn góp cho xã viên. Hiện nay, WeStay đang tích cực đàm phán với Bộ Địa chính và Giao thông (Ministry of Land, Infrastructure and Transport - 국토교통부) để nới rộng thời hạn thuê từ 8 năm lên 20 năm. Nếu đề xuất này thành công, cư dân sẽ có thêm 14 năm cư trú ổn định, nhưng điều này cũng đồng nghĩa với việc cần có một lộ trình tài chính mới để hoãn việc tất toán với chính phủ.

4. Câu hỏi: Quyền sở hữu và cơ chế chuyển nhượng tại WeStay có điểm gì khác biệt so với các mô hình kinh doanh bất động sản thương mại thông thường?

Trong các mô hình bất động sản thông thường, căn hộ được coi là một món hàng để mua đứt bán đoạn và hưởng lợi từ chênh lệch giá (Price fluctuations). Ngược lại, tại WeStay, ngôi nhà được định nghĩa lại là một phương tiện cư trú cộng đồng. Cư dân không sở hữu riêng lẻ bất kỳ mét vuông nào, do đó họ tuyệt đối không có quyền tự ý bán căn hộ ra thị trường. Quyền sở hữu hoàn toàn nằm ở pháp nhân Hợp tác xã thông qua cấu trúc REITs. Điều này ngăn chặn triệt để tình trạng đầu cơ và biến động cư dân vì mục tiêu tài chính. Khi một hộ gia đình không còn nhu cầu sinh sống, họ không tiến hành mua bán nhà mà thực hiện quy trình chuyển nhượng cổ phần (Share) trong hợp tác xã cho người mới đến. Người mới sẽ tiếp quản vị trí xã viên và quyền được thuê ở tại căn hộ đó. Cấu trúc này đảm bảo rằng khu chung cư mãi mãi là tài sản chung của hợp tác xã, duy trì tính ổn định của một hệ sinh thái cộng đồng.

5. Câu hỏi: Các điều kiện pháp lý khắt khe nào được áp dụng để đảm bảo tính minh bạch và đúng mục tiêu hỗ trợ của dự án?

Để duy trì tính công chính của một chương trình thí điểm có sự hỗ trợ của chính phủ, WeStay áp dụng các bộ lọc cư dân rất nghiêm ngặt. Thứ nhất, để được sinh sống hợp pháp, người đăng ký bắt buộc phải có tư cách là thành viên hợp tác xã (Cooperative member - 조합원) hoặc là người thân trực hệ của thành viên đó. Thứ hai, dự án áp dụng quy định "không khoan nhượng" về tình trạng sở hữu tài sản: 100% cư dân, bao gồm cả nhóm 123 hộ gia đình thuộc các nhà hoạt động xã hội (chiếm 25%) và nhóm cư dân phổ thông được tuyển chọn qua bốc thăm (chiếm 75%), đều phải chứng minh mình là người chưa sở hữu nhà riêng (Non-homeowner - 무주택자) tại thời điểm gia nhập. Những quy định này là rào cản kỹ thuật cần thiết để đảm bảo nguồn vốn 70% từ chính phủ được sử dụng đúng mục đích cho những người thực sự cần một mái ấm bền vững, thay vì trở thành công cụ cho các hoạt động đầu tư bất động sản thương mại.

6. Câu hỏi: Đối tượng mục tiêu của WeStay là ai, cơ cấu thành phần cư dân hiện tại được phân bổ như thế nào và quy trình tuyển chọn được thực hiện ra sao?

Việc kiến tạo cộng đồng WeStay ngay từ giai đoạn sơ khởi đã được định hướng một cách chiến lược thông qua việc phân chia cư dân thành hai nhóm đối tượng riêng biệt nhằm đảm bảo tính bền vững và tinh thần hoạt động xã hội của dự án. Nhóm thứ nhất, chiếm tỷ trọng 25% quy mô toàn dự án (tương đương với 123 hộ gia đình trong tổng số 491 hộ), bao gồm những hạt nhân nòng cốt là các nhà hoạt động xã hội (Social Activists), những người làm việc trong lĩnh vực kinh tế tập thể (Social Economy), các tổ chức dân sự hoặc chuyên gia về lĩnh vực nhà ở. Việc ưu tiên nhóm đối tượng này nhằm mục đích xây dựng một đội ngũ dẫn dắt, có đủ năng lực và nhiệt huyết để vận hành bộ máy cộng đồng phức tạp của hợp tác xã.

Nhóm thứ hai, chiếm 75% tỷ trọng còn lại, dành cho đối tượng công chúng bình thường (General Public). Những cư dân này tham gia dự án dựa trên việc chấp thuận các điều kiện thuê nhà và tiêu chuẩn cộng đồng mà dự án đề ra. Quy trình tuyển chọn cho nhóm 75% này được thực hiện thông qua hình thức bốc thăm ngẫu nhiên công khai (Lottery selection) để đảm bảo tính minh bạch và công bằng tuyệt đối giữa các hộ gia đình có nhu cầu. Sự kết hợp giữa nhóm hoạt động viên chuyên nghiệp và cư dân phổ thông chính là chìa khóa để WeStay duy trì được sự cân bằng giữa tính chuyên môn xã hội và đời sống cư dân thường nhật.

7. Câu hỏi: Điều kiện tiên quyết và bắt buộc nào được áp dụng đồng nhất cho toàn bộ cư dân muốn tham gia sinh sống tại WeStay Byeollae?

Dù thuộc nhóm nhà hoạt động hay công chúng bình thường, có một tiêu chuẩn pháp lý nghiêm ngặt được áp dụng cho 100% cư dân tham gia dự án: đó là tình trạng chưa sở hữu nhà ở (Non-homeowner status - 무주택자). Đây là điều kiện bắt buộc theo quy định của pháp luật Hàn Quốc đối với loại hình nhà ở có sự hỗ trợ công. Quy định này đảm bảo rằng nguồn lực hỗ trợ từ chính phủ và hợp tác xã được tập trung đúng mục tiêu an sinh xã hội, ưu tiên cho những người thực sự chưa có quyền sở hữu bất động sản, đồng thời ngăn chặn mọi hành vi đầu cơ hoặc trục lợi từ mô hình cho thuê giá rẻ này.

8. Câu hỏi: Khoản hỗ trợ 70% từ Chính phủ cụ thể bao gồm những danh mục chi phí nào và có sự khác biệt gì so với các mô hình nhà ở tại Việt Nam hay các nước châu Á khác?

Một chi tiết vô cùng quan trọng cần được làm rõ để tránh hiểu lầm: khoản hỗ trợ 70% nguồn vốn từ Chính phủ không chỉ đơn thuần dành riêng cho việc thu mua quỹ đất. Thực tế, con số 70% này bao hàm toàn bộ các danh mục chi phí thực hiện dự án, bao gồm: chi phí mua đất (Land cost), chi phí xây dựng hạ tầng (Construction cost) và cả các chi phí quản lý, vận hành ban đầu (Management/Operational cost). Đây là một mô hình hỗ trợ toàn diện, cho phép hợp tác xã có đủ tiềm lực tài chính để kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng nhà ở từ khâu mặt bằng đến khi hoàn thiện công trình.

Tại các bối cảnh khác như Việt Nam hay một số quốc gia châu Á, chi phí đất đai tại các đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh hay Hà Nội thường cực kỳ đắt đỏ. Cô Châu từ Liên minh Quyền về Nhà ở châu Á (ACHR - Asian Coalition for Housing Rights) đã đề xuất một phương án so sánh: thay vì tính toán giá trị đất vào tổng vốn hỗ trợ, chính phủ có thể áp dụng mô hình cho thuê đất dài hạn (Land lease) từ 30 đến 50 năm với chi phí thấp. Việc tách rời chi phí đất hoặc hỗ trợ giá thuê đất sẽ giảm bớt áp lực tài chính cho các mô hình hợp tác xã, từ đó tập trung được nguồn lực vào việc xây dựng tòa nhà và phát triển cộng đồng. Hiện nay, tại Hàn Quốc, bên cạnh mô hình mua đứt đất như WeStay Byeollae, chính phủ cũng đang thử nghiệm song song mô hình thuê đất (như tại dự án WeStay Jichuk) để tìm ra phương án tối ưu nhất cho việc nhân rộng mô hình trong tương lai.

9. Câu hỏi: Có những mô hình tiếp cận đất đai khác nhau nào đang được thí điểm đồng thời tại Hàn Quốc và sự khác biệt cốt lõi giữa chúng là gì?

Trong chiến lược phát triển nhà ở hợp tác xã có sự hỗ trợ của chính phủ, hiện đang tồn tại hai mô hình tiếp cận đất đai song hành để thử nghiệm hiệu quả thực tế. Mô hình thứ nhất được áp dụng tại dự án WeStay Byeollae (위스테이 별내), nơi hợp tác xã tiến hành thu mua đồng thời cả quỹ đất và tòa nhà (Land Buying Model - 매입형 모델). Mô hình thứ hai được thực hiện tại dự án WeStay Jichuk (위스테이 지축), vận hành theo phương thức thuê đất sử dụng (Land Rent Model - 토지 임대부 모델). Sự khác biệt nằm ở chỗ: trong khi Byeollae sở hữu toàn bộ tài sản, thì dự án Jichuk chỉ thuê lại quyền sử dụng đất và tập trung nguồn lực để xây dựng công trình trên mảnh đất đó. Việc triển khai đồng thời hai mô hình này giúp chính phủ và các nhà chính sách đánh giá sự phản ứng của thị trường cũng như cộng đồng cư dân đối với từng phương thức sở hữu khác nhau.

10. Câu hỏi: Tại sao các chuyên gia lại có xu hướng ưu tiên mô hình thuê đất (Land Rent Model) hơn trong bối cảnh thị trường bất động sản hiện nay?

Theo quan điểm của các chuyên gia và kết quả theo dõi thực tế, mô hình thuê đất (như trường hợp của WeStay Jichuk) đang cho thấy những ưu thế nhất định về mặt kinh tế xã hội. Lý do chính yếu nằm ở việc giá đất (Land price) tại các khu vực đô thị liên tục tăng cao một cách cực đoan. Việc thuê đất thay vì mua đứt giúp hợp tác xã giảm bớt gánh nặng vốn đầu tư ban đầu, từ đó duy trì được mức chi phí lưu trú ở ngưỡng thấp và bền vững hơn cho cư dân. Mô hình này được đánh giá là công cụ hữu hiệu để đối phó với tình trạng leo thang của thị trường bất động sản, đảm bảo tính khả thi về mặt tài chính cho các mô hình nhà ở xã hội trong dài hạn.

11. Câu hỏi: Cơ chế điều chỉnh phí thuê nhà tại WeStay được thiết kế như thế nào để bảo vệ quyền lợi của cư dân?

Cơ cấu tài chính của WeStay được thiết kế vô cùng linh hoạt và nhân văn để đảm bảo tính ổn định cho đời sống cư dân. Theo kế hoạch tài chính gốc (Original Financial Design - 재무 설계), mức phí thuê nhà dự kiến sẽ tăng 5% sau mỗi chu kỳ 2 năm. Tuy nhiên, trên thực tế vận hành, để hỗ trợ tối đa cho cư dân và duy trì triết lý nhà ở chi phí thấp, hợp tác xã đã chủ động điều chỉnh mức tăng này xuống chỉ còn 1% sau mỗi 2 năm. So với tốc độ trượt giá và đà tăng trưởng của thị trường bất động sản bên ngoài, mức tăng 1% này gần như không đáng kể, cho phép cư dân tiếp tục hưởng dụng môi trường sống chất lượng cao với chi phí vô cùng thấp một cách bền vững.

12. Câu hỏi: Việc so sánh với các trường hợp tại Việt Nam và các nước châu Á khác mang lại góc nhìn gì về rủi ro và cơ hội của mô hình này?

Buổi thảo luận ghi nhận sự chia sẻ từ một chuyên gia hoạt động trong lĩnh vực nhà ở tại châu Á, người đã có kinh nghiệm đối diện với sự thất bại và thậm chí là phá sản khi nỗ lực triển khai các mô hình tương tự. Tại Việt Nam, phương thức hỗ trợ phổ biến là chính phủ cho thuê đất dài hạn trong khoảng 30 năm để thực hiện xây dựng hạ tầng. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất vẫn là khả năng kết nối giữa chính sách hỗ trợ và năng lực vận hành của hợp tác xã. Việc WeStay khởi động thành công từ năm 2020 không chỉ mang lại niềm hy vọng mà còn là minh chứng cho việc nếu có một lộ trình tài chính đúng đắn (với 70% vốn hỗ trợ bao quát toàn diện các hạng mục), những nỗ lực kiến tạo cộng đồng có thể tránh được vết xe đổ phá sản và tạo ra giá trị thực chất.

13. Câu hỏi: Tầm nhìn về việc lan tỏa và chia sẻ tri thức của mô hình WeStay đối với các quốc gia khác trong khu vực?

Đại diện của WeStay đã khẳng định tinh thần cởi mở tuyệt đối trong việc chia sẻ tri thức quản trị. Toàn bộ nội dung báo cáo và tài liệu trình bày về dự án đều được phép chia sẻ rộng rãi cho các nhà hoạt động xã hội và các đối tác tại Việt Nam cũng như các nước châu Á khác. Mục tiêu của WeStay không chỉ là xây dựng thành công một dự án đơn lẻ, mà là tạo ra một mạng lưới học hỏi, nơi các mô hình thí điểm tại Hàn Quốc có thể trở thành tài liệu tham khảo quý giá, giúp các tổ chức quốc tế hiểu rõ về phản ứng của chính phủ và thị trường, từ đó nhân rộng những hệ sinh thái nhà ở bền vững trong tương lai.

14. Câu hỏi: Cơ cấu việc làm nội khu tại WeStay Byeollae được tổ chức như thế nào và tính chất của các loại hình công việc này ra sao?

Một đặc điểm quan trọng trong mô hình kinh tế xã hội (Social Economy - 사회적 경제) tại WeStay Byeollae chính là việc tự tạo lập nguồn lực lao động ngay trong lòng cộng đồng. Hiện nay, dự án đã hình thành tổng cộng 88 vị trí việc làm (Jobs - 일자리) nội khu, bao quát từ các công tác quản lý căn hộ, vận hành khu thương mại cho đến các hoạt động hành chính tại văn phòng hiệp hội. Về tính chất công việc, số lượng vị trí bán thời gian (Part-time job) chiếm tỷ trọng áp đảo so với các vị trí toàn thời gian (Full-time job). Mặc dù mức thù lao cho các công việc này chủ yếu được duy trì ở ngưỡng lương tối thiểu (Minimum wage - 최저 임금) và không quá lớn về mặt giá trị kinh tế thuần túy, nhưng chúng đóng vai trò then chốt trong việc chia sẻ nguồn thu và hỗ trợ kinh tế trực tiếp cho cư dân tham gia. Bác Moru (Lee Sang-woo) cũng đang đảm nhận vai trò là một hoạt động viên toàn thời gian có trả lương tại dự án, xuất phát từ nền tảng chuyên môn đa dạng như hoạt động cộng đồng, giáo dục thay thế (Alternative education - 대안교육) và giáo dục môi trường.

15. Câu hỏi: Thời hạn cư trú tối đa của cư dân tại WeStay là bao lâu và chính sách của Chính phủ ảnh hưởng thế nào đến tính bền vững này?

Theo quy định ban đầu của mô hình thí điểm (Pilot project - 시범 사업), thời hạn thuê bắt buộc là 8 năm. Vì WeStay Byeollae đã vận hành được 6 năm nên về lý thuyết chỉ còn lại 14 năm cư trú nếu được gia hạn lên tổng mức 20 năm. Hiện nay, hợp tác xã đang tiến hành các bước đàm phán chiến lược với cơ quan chủ quản là Bộ Địa chính và Giao thông Hàn Quốc (Ministry of Land, Infrastructure and Transport - 국토교통부) để mở rộng thời hạn thuê lên 20 năm. Do Chính phủ hiện nắm giữ 70% nguồn vốn sở hữu, sự tiếp tục sinh sống vĩnh viễn của cư dân phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả đàm phán chính sách sắp tới. Mục tiêu của cộng đồng là chuyển đổi từ một dự án có thời hạn sang một mô hình cư trú bền vững, nơi cư dân có thể gắn bó trọn đời thay vì phải rời đi khi kết thúc kỳ hạn pháp lý.

16. Câu hỏi: WeStay Byeollae có các chương trình dành cho người không phải cư dân (Non-residents) đến tham quan, lưu trú và học hỏi mô hình hay không?

Một thành viên mong muốn được đến trải nghiệm tại WeStay Byeollae, do đó bạn có đặt một câu hỏi liệu bạn có thể để tình nguyện hoặc sống cùng cộng đồng trong một khoảng thời gian ngắn không. Bác Moru chia sẻ rằng WeStay Byeollae luôn nỗ lực duy trì tinh thần mở cửa (Open to all) đối với các hoạt động cộng đồng. Theo nguyên tắc, mọi không gian và chương trình giáo dục, văn hóa tại làng đều sẵn sàng chào đón cả những người không phải là cư dân nội khu (Non-residents) tham gia. Tuy nhiên, trên thực tế, do số lượng cư dân đăng ký thường rất đông nên cơ hội cho người bên ngoài đôi khi bị hạn chế. Một điều đáng tiếc là dù ban quản trị đã có ý hoạch định xây dựng Nhà khách (Guest house) ngay từ giai đoạn thiết kế để phục vụ du lịch trải nghiệm, tuy nhiên, quy định pháp luật hiện hành về nhà ở xã hội chỉ cho phép sử dụng không gian cho mục đích cư trú thuần túy (Residential purpose), dẫn đến việc không thể xây dựng nhà khách vì các rào cản pháp lý. Để khắc phục, cộng đồng đang cân nhắc các phương án linh hoạt như chia sẻ phòng trống trong từng hộ gia đình theo hình thức lưu trú nhằm giúp những nhà nghiên cứu hoặc khách tham quan có thể cảm nhận chân thực nhất bầu không khí cộng đồng mà không vi phạm quy định về công năng tòa nhà.

17. Câu hỏi: Thành viên Vcil tò mò nền tảng kinh nghiệm và chuyên môn của bác là gì, để có thể đảm nhiệm tốt vai trò làm Giám đốc HTX WeStay?

Bác Moru giải thích rằng bác sở hữu một nền tảng chuyên môn đa dạng để đáp ứng các yêu cầu khác nhau của WeStay. Bác bắt đầu với tư cách là một hoạt động viên cộng đồng làng xã (Community Activist - 마을공동체 활동가), đồng thời là nhà hoạt động trong lĩnh vực giáo dục thay thế (Alternative Education - 대한교육). Ngoài ra, bác còn là chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế tập thể (Social Economy - 사회적 경제) và giáo dục môi trường (Environment Education - 환경 교육). Chính sự kết hợp giữa các kiến thức về quản trị xã hội, kinh tế và môi trường đã giúp bác có cái nhìn tổng thể để điều phối các hoạt động của hợp tác xã.

18. Câu hỏi: Khuyến nghị quan trọng nhất để thiết lập mô hình hợp tác xã nhà ở đầu tiên tại bối cảnh Việt Nam là gì?

Dựa trên kinh nghiệm từ WeStay, diễn giả đưa ra hai điều kiện tiên quyết mang tính sống còn cho mô hình này tại Việt Nam.

Thứ nhất là Sự hỗ trợ từ nguồn vốn công (Public subsidization fee): Việc thu mua đất và xây dựng một quần thể từ 100 đến 500 hộ gia đình chỉ bằng vốn tự góp của xã viên là điều gần như không khả thi, do đó bắt buộc phải có sự trợ lực tài chính hoặc chính sách về đất đai từ Chính phủ.

Thứ hai là Nhóm xã viên nòng cốt (Initiative members): Cần tối thiểu 25% nhóm thành viên tiên phong có sự hiểu biết sâu sắc và đam mê với các giá trị cư trú mới. Khi có đủ nền tảng vốn công và tinh thần nhiệt huyết của nhóm hạt nhân này, mô hình mới có đủ sức mạnh để vận hành và duy trì sự tự chủ trong dài hạn.

Kết

Buổi Nếp Mới #10 khép lại trong không khí xúc động và đầy cảm hứng. Các thành viên từ Việt Nam bày tỏ sự ngưỡng mộ trước một mô hình không chỉ giải quyết bài toán nhà ở chi phí thấp mà còn tạo ra một hệ sinh thái kinh tế và văn hóa địa phương năng động, đặc biệt là việc khuyến khích tỷ lệ sinh thông qua môi trường sống lý tưởng cho trẻ em. WeStay Byeollae đã chứng minh rằng khi chúng ta cùng nhau sở hữu và quản trị không gian sống, nhà ở sẽ thoát ly khỏi giá trị thương mại đơn thuần để trở thành nơi chăm sóc và cùng nhau trưởng thành.

‍