CHUYẾN ĐI LỊCH SỬ VIỆT NAM: MỘT HÀNH TRÌNH VÌ HOÀ BÌNH VÀ KẾT NỐI

HÀNH TRÌNH LỊCH SỬ VIỆT NAM: MỘT HÀNH TRÌNH VÌ HOÀ BÌNH VÀ KẾT NỐI”

[English version here]

GIỚI THIỆU VỀ CHUYẾN ĐI

Từ ngày 4 đến 9 tháng 2, Vcil Community và Jungto Youth đã đồng tổ chức chương trình học tập đầy ý nghĩa “Pilgrimage to Vietnam: Journey Back in Time for Peace and Connection” (Việt Nam: hành trình lịch sử và hoà bình). Chương trình diễn ra tại miền Trung Việt Nam, đi qua các tỉnh Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Trị và Huế, với mục tiêu thúc đẩy hòa bình, tăng cường mối quan hệ và xây dựng kết nối quốc tế giữa Việt Nam và Hàn Quốc.

Chương trình mang đến cơ hội đặc biệt để các thành viên của Vcil Community, đặc biệt là các bạn trẻ từ The Soil Project, giao lưu, trao đổi ý tưởng với các thành viên của Jungto Youth từ Hàn Quốc. Chương trình còn có sự tham gia của đối tác Vcil Community đến từ Local Futures, Ladakh, Ấn Độ. Thông qua những trải nghiệm chung, các cuộc đối thoại cởi mở và các hoạt động ý nghĩa, người tham gia có cùng nhau nuôi dưỡng sự thấu hiểu, xây dựng sự hòa hợp và phát triển một cộng đồng toàn cầu gắn kết, hướng đến kiến tạo một xã hội hạnh phúc và tái tạo.

Jungto Youth là một cộng đồng những người trẻ thuộc Jungto Society, một cộng đồng những hành giả thực tập Phật giáo dấn thân với lối sống đơn giản, bền vững với môi trường và góp phần giải quyết các khủng hoảng về xã hội và môi trường dựa trên các nguyên tắc và lời dạy của Phật giáo.

Chương trình được thiết kế như một hành trình hành hương—một chuyến đi không chỉ để học tập mà để suy ngẫm về lịch sử, kết nối với vùng đất, và tìm kiếm sự hiểu biết sâu sắc về quá khứ nhằm đóng góp cho một thế giới hòa bình hơn.

Đây không phải là một chương trình học tập thông thường. Thay vì tiếp thu kiến thức một cách lý thuyết, người tham gia đắm mình vào những trải nghiệm lịch sử và văn hóa của Việt Nam và Hàn Quốc—hai quốc gia có nhiều điểm tương đồng về lịch sử, văn hóa và có mối quan hệ kinh tế chặt chẽ. Chuyến đi này được thiết kế dành riêng cho các bạn trẻ Hàn Quốc đến Việt Nam, tập trung vào các địa danh lịch sử và những nơi có kết nối đặc biệt với Hàn Quốc, giúp người tham gia hiểu sâu hơn về bối cảnh lịch sử và văn hóa gắn kết hai quốc gia.

HIỂU VỀ VIỆT NAM VÀ HÀN QUỐC

Ngày đầu tiên của chương trình giúp người tham gia có thể hiểu sâu sắc hơn về những địa danh và câu chuyện mà họ sắp trải nghiệm.

Chúng mình bắt đầu chương trình với phần giới thiệu về bối cảnh Việt Nam, bao gồm:

- Tóm lược lịch sử Việt Nam, những cuộc đấu tranh, sự kiên cường của dân tộc và ảnh hưởng của chiến tranh, đô hộ.

- Bức tranh kinh tế - xã hội Việt Nam hiện nay, những thách thức mà đất nước đang đối mặt và hướng phát triển tương lai.

- Sứ mệnh và tầm nhìn của Vcil Community, hướng tới xây dựng một nền văn minh mới hướng đến sự phúc lạc và tái tạo.

Bên cạnh việc tìm hiểu về Việt Nam, người tham gia cũng được lắng nghe về lịch sử, tổng quan về Hàn Quốc và sứ mệnh của Jungto Society, thông qua phần chia sẻ của các thành viên Jungto Youth.

Những phiên thảo luận này không phải là những bài giảng một chiều, mà là những cuộc đối thoại cởi mở. Người tham gia được khuyến khích đặt câu hỏi, bày tỏ mối quan tâm, và trao đổi ý kiến. Chính phương pháp này đã giúp mọi người kết nối với nhau sâu sắc hơn, biến việc học trở thành một trải nghiệm cá nhân ý nghĩa, thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một cách thụ động.

Các bạn trẻ Việt Nam lần đầu tiên được nghe về những thách thức mà người Hàn Quốc phải đối mặt, những mặt tối của sự phát triển kinh tế thần tốc chỉ trong một vài thập kỷ. Chúng mình được nghe về đời sống vô cùng cạnh tranh, chi phí sống vô cùng đắt đỏ, giá nhà cao ngất ngưỡng, sự già hoá dân số được thể hiện rõ rệt, sự phân cực chính trị, nguy cơ chiến tranh ở bán đảo Triều Tiên có thể bùng nổ bất cứ lúc nào. Điều này giúp người trẻ ở Việt Nam có được một cái nhìn thực tế hơn về quốc gia xứ sở kim chi này.

Đây cũng là dịp để các bạn trẻ ở Việt Nam chia sẻ những thách thức Việt Nam phải đổi mặt: biến đổi khí hậu, xu hướng già hoá dân số, khoảng cách giàu nghèo ngày càng tăng, nền kinh tế thiếu nội lực và phụ thuộc quá nhiều vào FDI. Những chia sẻ này thúc đẩy những cuộc đối thoại có chiều sâu, đa chiều, mở ra những cuộc đối thoại có ý nghĩa, giúp các bạn trẻ hiểu hơn về Việt Nam và Hàn Quốc.

Kết thúc ngày đầu tiên, một nền tảng chung về lịch sử, những thách thức và tầm nhìn của hai quốc gia đã được thiết lập. Điều này giúp người tham gia bước vào hành trình với tâm thế cởi mở và sự kết nối sâu sắc hơn.

QUẢNG NAM, ĐÀ NẴNG VÀ QUẢNG TRỊ: DI SẢN CỦA CHIẾN TRANH

Trong hai ngày tiếp theo, chúng mình đến thăm những địa điểm vẫn còn in dấu những di sản đau thương của chiến tranh, nơi những vết thương của quá khứ vẫn còn hiện hữu. Đây không chỉ là hành trình đi qua các di tích lịch sử, mà là một trải nghiệm để cảm nhận sức nặng của lịch sử, đứng trên những vùng đất đã từng chứng kiến bi kịch, và suy ngẫm về cái giá của chiến tranh.

Chúng mình bắt đầu hành trình bằng việc viếng thăm Phong Nhất, Phong Nhị và Hà My ở Quảng Nam—những địa danh nơi các cuộc thảm sát xảy ra vào năm 1968, do quân đội Hàn Quốc thực hiện. Những nơi này lưu giữ ký ức về những con người đã mất, những cộng đồng từng bị tàn phá.

Khi bước chân vào những địa điểm này, chúng mình không chỉ nhìn thấy quá khứ qua khu tưởng niệm hay những câu chuyện—mà chúng mình cảm nhận được nó, như một phần vẫn còn vang vọng trong từng ngọn cỏ, từng nếp nhà, và từng ánh mắt của những người còn sống.

Tại đây, mọi người đã cùng nhau dâng hương, đặt những bông hoa tưởng nhớ và dành một phút mặc niệm cho những người đã khuất. Những khoảng lặng cũng là những khoảnh khắc mỗi người tự nhìn lại những gì đã diễn ra trong quá khứ, về chiến tranh và hậu quả của nó.

Hành trình đến thăm những di sản của chiến tranh được tiếp tục ở chặng dừng chân tiếp theo: Trung Tâm Bảo Trợ Nạn Nhân Chất Độc Da Cam & Trẻ Em Bất Hạnh Thành Phố Đà Nẵng. Đây là trung tâm được thành lập bởi Hội nạn nhân chất độc màu da cam, để nuôi dưỡng và hỗ trợ những người chịu ảnh hưởng của chất độc màu da cam - một loại chất hoá học (chất diệt cỏ) được sử dụng bởi quân Mỹ trong cuộc chiến tại Việt Nam.

Tại đây, có những bạn dù đã 30 tuổi, nhưng nhận thức và hành động vẫn giống như những đứa trẻ mẫu giáo. Cô Thu, phó giám đốc trung chia sẻ với chúng mình rằng, chất độc dioxin đã ảnh hưởng đến não bộ của những người tiếp xúc với nó, và đến cả thế hệ con cháu của họ. Những bạn trẻ ở trung tâm không thể hiểu ngôn ngữ thông thường, hay những câu nói hằng ngày.

Khi một người bạn Hàn Quốc hỏi ước mơ của mỗi người là gì, thì thay vì trả lời câu hỏi, một bé đã chia sẻ về việc hằng ngày các bạn học những gì, học từ ai. Cô Thu giải thích thêm, những câu hỏi về ước mơ dường như là một điều gì đó phức tạp, khó hiểu với với những bạn nhỏ ở đây. Chúng mình chỉ nên hỏi liệu các bạn có thích ở đây không, đồ ăn có ngon không, con thích làm gì; những câu hỏi vượt ranh giới của câu hỏi có hoặc không sẽ dường như vượt qua sự hiểu biết của các bạn.

Dù thế, các bạn nhỏ ở đây rất hồn nhiên, tinh nghịch và rất thích khi có khách ghé thăm. Các bạn đã múa, hát và dẫn chúng mình đến nhiều nơi ở trung tâm. Các bạn vẫn luôn đùa nghịch, mỉm cười, hoạt bát; bất chấp những khiếm khuyết do hậu quả mà chiến tranh gây ra.

Chúng mình không khỏi xúc động khi có cơ hội tiếp xúc và hiểu hơn về cuộc sống của các bạn. Nhiều bạn chia sẻ, đây là một trong những nơi để lại ấn tượng sâu sắc nhất trong chuyến đi.

Tạm biệt Đà Nẵng, Quảng Nam, chúng mình tiếp tục hành trình đến Quảng Trị, nơi cuộc chiến tranh diễn ra ác liệt nhất vì tính chất quan trọng của vùng đất này trong cuộc chiến. Quảng Trị là mảnh đất địa đầu, nơi ngăn chia hai miền Nam - Bắc, chia cắt Việt Nam từ sau Hiệp định Genève. Trong cuộc tiến công chiến lược Xuân – Hè năm 1972 thì Quảng Trị là tỉnh đầu tiên được giải phóng hoàn toàn, và là nơi Cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị diễn ra; đây cũng là sự kiện then chốt để Việt Nam buộc Mỹ phải ký kết Hiệp định Pari, mở đường cho đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Vì có vai trò quan trọng như thế, để có được sự độc lập tự do như ngày hôm nay, ở Quảng Trị có hơn 18.000 liệt sĩ và hơn 11.000 thương binh. Trên địa bàn Quảng Trị có 72 nghĩa trang liệt sĩ, trong đó có hai nghĩa trang quốc gia là nơi yên nghỉ của hơn 6 vạn anh hùng liệt sĩ.

Để tỏ lòng thành kính tới những anh hùng, liệt sĩ đã hi sinh cho nền độc lập nước nhà, đoàn hành hương chúng mình đã đến Thành cổ Quảng Trị và Nghĩa trang Trường Sơn để dâng hoa và thắp hương tưởng nhớ những người đã nằm xuống.

Tại đây, chúng mình đã đọc “Lời khấn nguyện trong đại trai đàn chẩn tế bình đẳng giải oan” để cầu siêu độ cho tất cả những đồng bào từng chịu hậu quả của chiến tranh “…để cùng hứa với nhau là sẽ học cho thật thuộc bài học của đau thương trong quá khứ:

Nguyện từ nay về sau không để cho đất nước bị chia cắt một lần nào nữa, từ đây về sau, khi có khó khăn nội bộ sẽ không nhờ đến bất cứ một thế lực ngoại bang nào can thiệp nữa, từ nay về sau, sẽ không khởi xướng một cuộc chiến tranh ý thức hệ nào nữa, từ nay về sau sẽ không sử dụng vũ khí bên ngoài để tranh đấu với nhau nữa, từ nay về sau nỗ lực xây dựng một xã hội thật sự dân chủ để có thể giải quyết tất cả mọi bất đồng bằng những phương thức hòa bình dân chủ mà không sử dụng đến những phương tiện tranh đấu bạo động giữa người đồng bào…”

Một điểm dừng chân khác của chương trình đó chính là Trung tâm Trưng bày hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn - Mine Action Visitor Center (được quản lí bởi Dự án RENEW). Tại đây, chúng mình được anh Phú, một trong những người làm việc tại trung tâm chia sẻ về hoạt động của Mine Action Visitor Center, và những vấn đề Quảng Trị phải đối mặt để giải quyết hậu quả chiến tranh. Một trong những nhiệm vụ chính của Mine Action Visitor Center đó là quản lý cơ sở dữ liệu hoạt động bom mìn, giáo dục người dân cách phòng tránh bom mìn và hỗ trợ rà phá bom mìn ở Quảng Trị, giúp đảm bảo sức khoẻ và sự an toàn của người dân.

Chúng mình được biết rằng Quảng Trị là nơi bị ô nhiễm bom mìn nhất Việt Nam. Với hơn 81% diện tích nghi ngờ ô nhiễm bom mìn vật nổ, Quảng Trị dự kiến sẽ phải mất hàng chục năm mới thực sự khắc phục được hậu quả nặng nề do chiến tranh để lại.

Theo công bố của Trung tâm hành động bom mìn Quốc gia Việt Nam (VNMAC) năm 2018, diện tích đất còn nghi ngờ ô nhiễm bởi bom mìn vật nổ chiếm hơn 81% tổng diện tích toàn tỉnh.

Đặc biệt, kể từ sau chiến tranh tới nay đã có khoảng hơn 8.500 người bị tai nạn từ các loại bom mìn vật nổ còn sót lại, chiếm 1,2% dân số. Đáng tiếc nhất là trong số này có tới 31% nạn nhân là trẻ em. Ngoài ra, tỉnh Quảng Trị có trên 37.000 người khuyết tật, chiếm 6% dân số; trong đó hơn 9.000 người là nạn nhân chất độc da cam/dioxin, nhiều gia đình để lại di chứng đến thế hệ thứ ba. Điều này khiến chúng mình thực sự sốc. Nhiều người chúng mình cứ nghĩ chiến tranh kết thúc thì hoà bình, an lạc sẽ đến với người dân Việt Nam. Nhưng hành trình đó thể sẽ còn rất xa mới đạt được.

Những thông tin này đã để lại cho chúng mình rất nhiều suy nghĩ khác nhau, những câu hỏi, chất vấn về chiến tranh được đặt ra. Cho dù cuộc chiến này diễn ra vì lí do gì đi nữa, những người dân cũng sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất, không chỉ trong thời chiến, mà ngay cả khi hoà bình lập lại. Chúng mình cũng liên tưởng đến những cuộc xung đột vũ trang tại nhiều nơi trên thế giới hiện nay. Chúng mình đã thấy quá rõ những hậu quả tàn khốc của chiến tranh, mỗi người đều hi vọng rằng, vào một ngày không xe, trên thế giới sẽ không còn chiến tranh, chết chóc, xung đột, nghèo đói.

Để gửi mong muốn của chúng mình vào hư không, vào vũ trụ, tất cả đã cùng nhau hát bài “Blown’ in the wind”. Bài hát được sáng tác bởi Bob Dylan và được viết vào thời điểm bùng nổ Chiến tranh lạnh và chiến tranh Việt Nam diễn ra khốc liệt. Đây được xem như ca khúc phản chiến hay nhất từng có. Thông qua bài hát này, chúng mình muốn gửi đến thông điệp hòa bình, bình an đến thế giới, thúc đẩy các cuộc đối thoại đa chiều và giải quyết xung đột bằng cách đối thoại; trong bối cảnh thế giới đang có nhiều cuộc diễn ra ở nhiều nơi.

Tạm biệt Mine Action Visitor Center, chúng mình tiếp tục hành trình của mình đến địa đạo Vĩnh Mốc và cầu Hiền Lương, sông Bến Hải.

Đối với các bạn trẻ đến từ Jungto Youth, có lẽ khoảnh khắc được bước đi qua cầu Hiền Lương là một trong những trải nghiệm xúc động nhất với các bạn. Nơi đây từng là ranh giới chia cắt hai bờ của Việt Nam sau hiệp định Genevà năm 1954, và người Việt Nam đã từng không thể bước đi một cách tự do như bây giờ. Nơi đây đã chứng kiến nhiều sự chia cắt, cha mẹ xa rời con, anh em không gặp mặt nhau, bà con ruột thịt không thể cầm tay nhau. Nhưng giờ đây, sau 50 năm thống nhất, chúng mình đã có thể tự do bước qua ranh giới của ngày xưa ấy, một cách hiên ngang, tự do và đầy niềm hạnh phúc với sự tự do quý giá mà cha ông ta đã dành lại được.

Câu chuyện của những người bạn Hàn Quốc của chúng mình thì không được may mắn như thế. Đã hơn 70 năm trôi qua, bán đảo Triều Tiên vẫn còn bị chia cắt, hai đất nước vẫn đang trong tình trạng chiến tranh và nguy cơ xung đột vũ trang có thể diễn ra bất cứ lúc nào.

Các bạn đã rất xúc động khi chia sẻ về khoảnh cắt bước trên cầu Hiền Lương, bắc ngang qua sông Bến Hải. Các bạn mong ước rằng, trong tương lai hai đất nước có thể được thống nhất, hoặc ít nhất hai quốc gia có thể có được một mối quan hệ hoà hảo và thân thiết với nhau.

Tại đây, chúng mình đã cùng nhau hát bài “Người mẹ Ô Lý” được nhạc sĩ Trịnh Công Sơn sáng tác, sau khi ông gặp một bà mẹ già trong đoàn người di tản từ Quảng Trị về Huế trong sự kiện mùa hè đỏ lửa năm 1972. Chỉ 120 từ với giọng kể chậm rãi nhưng nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã vẽ lên hình ảnh bà mẹ già trong thời đoạn đất nước bị chia cắt bởi chiến tranh, khơi gợi lại hình ảnh dân tộc vào giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc chiến. Bên cạnh đó, chúng mình cũng đọc lời bài hát Những Dòng Sông Chia Rẽ do nhạc sĩ Phạm Duy sáng tác năm 1964, kể về những câu chuyện chia rẽ mà ở đó, những con sông là những nhân chứng cho những sự chia lìa…

Chúng mình cảm thấy biết ơn về những gì được trao truyền, tiếp nối từ ông bà, cha mẹ, những thế hệ trước, những người đã hi sinh tuổi trẻ, ước mơ và hoài bão của mình, để chúng tôi sung sướng tận hưởng được cái độc lập, tư do quý báu mà họ chưa thể có được trong cuộc đời ngắn ngủi của mình.

PHONG TRÀO ĐẤU TRANH BẤT BẠO ĐỘNG Ở VIỆT NAM

Tạm biệt những địa điểm linh thiêng ở Quảng Trị, chúng mình quay trở về Huế, để khám phá một chương sách khác trong lịch sử đấu tranh của người Việt Nam. Nếu như hai ngày trước đó, đoàn hành hương đi qua những địa điểm lịch sử để nhìn thấy, cảm nhận những di sản của chiến tranh: là đau thương, là chia rẽ, là hận thù, là giận dữ; thì trong ngày cuối cùng của cuộc hành hương, chúng mình đã dừng chân tại chùa Thiên Mụ và chùa Từ Hiếu, để cùng nhau tìm hiểu về cách đấu tranh bất bạo động của cộng đồng Phật giáo trong hành trình đấu tranh chống Mỹ, đòi lại độc lập, tự do cho đất nước.

Chúng mình đã cùng nhau chia sẻ về sự kiện vị pháp thiêu thân của hoà thượng Thích Quảng Đức. Hành động của Bồ tát đã mở đầu cho Phong trào Phật giáo năm 1963, một phong trào đấu tranh bất bạo động của Tăng Ni, Phật tử nhằm cứu nguy cho sự suy vong của Đạo pháp và Dân tộc.

Khi phong trào lên đến đỉnh đến, có dấu hiệu bế tắc thì sự xuất hiện của Bồ-tát Thích Quảng Đức với tâm nguyện tự thiêu để thắp lên Ngọn lửa Từ bi cùng với trái tim bất diệt đã soi sáng và thức tỉnh lương tri của con người, hóa giải tất cả hận thù.

Không cần súng đạn, không cần sự đe doạ, không có sự thù hận, bồ tát Thích Quảng Đức bằng sự từ bi và quảng đại của mình, cúng dường thân giả tạm của mình để thức tỉnh người dân Mỹ và toàn thế giới về sự vô nghĩa của cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Quyết định tự thiêu thân là tiền đề để khép lại mọi bất công, để Phật giáo và 20 triệu đồng bào miền Nam lúc bấy giờ có thể sống trong hòa bình và tự do.

Chúng mình cũng dành thời gian để thảo luận và chia sẻ những đóng góp của thiền sư Thích Nhất Hạnh trong việc kêu gọi hoà bình, chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam; đặc biệt là tìm hiểu về Phật giáo dấn thân, một cách tiếp cận “nhập thế” của Phật giáo do chính Thiền sư khởi xướng, với mong muốn mang những lời dạy của Đức Phật để giải quyết các vấn đề xã hội.

Tại điểm dừng chân này, chúng mình đã cùng nhau hát bài “Hãy sống giùm tôi”, bài hát được nhạc sĩ Trịnh Công Sơn sáng tác sau khi cô giáo Nhất Chi Mai tự thiêu phản đối chiến tranh và bày tỏ hy vọng về hòa bình. Chúng mình cũng đã đọc bài “Lửa đốt em tôi”, bài thơ được thiền sư Thích Nhất Hạnh viết vào năm 1963 sau vụ tự thiêu của một nhà sư trẻ ở chùa Phước Duyên. Cũng trong sự kiện này, chúng mình đã đọc bài thơ Dặn dò của thiền sư. Bài thơ là những lời dặn dò Thầy để lại cho thế hệ trẻ đang phụng sự bằng con đường bất bạo động. Chị Nhất Chi Mai trước khi tự thiêu cho hòa bình đã đọc bài này vào trong một cuộn băng nhựa để lại cho ba má chị cùng những bức thư tuyệt mạng của chị. Để kết thúc phần thảo luận ở chùa Từ Hiếu, chúng mình đã cùng nhau hát bài Kẻ thù ta, do nhạc sĩ Phạm Duy sáng tác - một bài hát được truyền cảm hứng từ bài thơ “Condemnation” của Sư Ông.

Trên chuyến xe buýt rời khỏi thành phố Huế, kết thúc chương trình, tất cả đã cùng nhau hát vang bàt hát “Imagine” của John Lennon và bài “Heal the world” của Michael Jackson, như một cách để kết thúc chuyến hành trình này, cũng như là một trong những cách gửi thông điệp về hoà bình, đoàn kết và hợp tác tới tất cả mọi người.

Trải qua 4 ngày, tại 14 địa điểm lịch sử và giáo dục tại 4 tỉnh miền trung Việt Nam, chương trình “Pilgrimage to Vietnam: Journey Back in Time for Peace and Connection” đã để lại nhiều bài học quý báu, mở ra những kết nối có ý nghĩa đối với mỗi người tham dự. Tại mỗi địa điểm linh thiêng, chúng mình đều kết nối sâu thông qua những bài hát, bài thơ hoặc bài khấn nguyện. Đây không chỉ là hành trình để hiểu hơn về lịch sử, mà còn là cơ hội để mỗi người hiểu hơn về bản thân, chuyển hoá nội tâm, thử thách những giới hạn của chính mình, kết nối với vùng và với những con người chúng mình gặp trên chuyến hành hương này.

Thông qua chương trình này, chúng mình hi vọng những thông điệp về hoà bình, hợp tác được lan toả, hiểu hơn về đất nước Việt Nam mình. Vcil Community xin gửi lời cảm ơn đến các cơ quan và chính quyền địa phương ở Quảng Nam và Đã Nẵng đã hỗ trợ để đoàn hành hương hoàn thành chuyến đi được thành công tốt đẹp. Vcil Community xin gửi lời cảm ơn đến các cá nhân, tổ chức đã đồng hành cùng đoàn chúng mình trong hành trình này. Chúng mình rất biết ơn sự hỗ trợ của Mine Action Visitor Center, Drase Travel - Du Lịch Long Mã, Trung Tâm Bảo Trợ Nạn Nhân Chất Độc Da Cam & Trẻ Em Bất Hạnh Thành Phố Đà Nẵng và đã hỗ trợ hướng dẫn, chia sẻ thông tin và tạo điều kiện để chúng mình có những trải nghiệm học tập có ý nghĩa.