Bạn đang xem giao diện mới. Quay về giao diện cũ.
Bạn đang xem giao diện mới. Quay về giao diện cũ.
Đăng ký tại: https://forms.gle/g1jneeF5x8GPEpXo7
Từ ngày 09 - 22/10/2022, VCIL Travel School với chủ đề Reimagining Education & Alivelihood Careers với hành trình chất vấn lại hệ thống phát triển hiện tại và hình dung (reimage) về giáo dục, phát triển, mối quan hệ chúng ta đối với tiền, hệ thống kinh tế và tiền tệ mà chúng ta đang theo đuổi thông qua các chuyến viếng thăm để học tập, trao đổi và tận mắt chứng kiến, trải nghiệm cách mà những cá nhân, tổ chức và cộng đồng đang thực hiện để hiện thực hóa về một giấc mơ tốt đẹp hơn đã diễn ở thủ đô New Delhi và thành phố Udaipur của Ấn Độ.
Trong gần 10 ngày của chương trình, những người tham dự đã được mang tới “ngôi trường” của những đứa trẻ khu ổ chuột ở Delhi không phải để xem sự nghèo khó chật chội mà để nhìn được năng lực, sự sáng tạo và khéo léo của những bạn nhỏ này, cho đến nhà tù trung tâm ở Udaipur nơi diễn ra mô hình đại học trong tù, khi các tù nhân trở thành nghệ sĩ, nông dân thật thụ, được học tập những kỹ năng cần thiết và kết nối với đam mê của mình.
Dưới đây là bài tóm tắt chia sẻ về hành trình trải nghiệm ở hai ngôi trường này trong chuyến đi học tập tại Udaipur và New Delhi.
CREATIVITY ADDA, NGÔI TRƯỜNG NGOÀI ĐỜI THỰC “BƯỚC RA’ TỪ TRONG BỘ PHIM “BA CHÀNG NGỐC”
Bạn đã bao giờ tưởng tượng được ngay trong một ngôi trường chính thống, các bạn học sinh có thể tự do theo đuổi và khám phá những sở thích của mình mỗi ngày, nơi mà KHÔNG có sự tồn tại của sách giáo khoa nhàm chán vô vị, những kỳ thi vô nghĩa đầy khốc liệt hoặc những con số vô hồn trong học bạ? Không những thế, ở đó, các bạn học sinh có thể hợp tác với nhau để thực hiện các thí nghiệm thú vị mà các bạn quan tâm, hay các bạn học sinh tự khởi động những dự án nhằm giải quyết một vấn đề thực tiễn trong cuộc sống? Ở đó các bạn được hỗ trợ bằng nhiều nguồn lực khác nhau, để giúp các bạn tự tin và tự chủ trong con đường học vấn của chính mình theo cách toàn diện nhất?
Ngôi trường ngày có vẻ giống như ngôi trường ở trong phân cảnh cuối của bộ phim 3 chàng ngốc vậy. Vâng, ngôi trường này thực sự tồn tại, không những thế, nó còn giúp đỡ và nuôi dưỡng hàng ngàn giấc mơ và niềm đam mê trong những ngôi trường chính thống ở thủ đô New Delhi Ấn Độ - một dự án mang tên Creativity ADDA. Trong hành trình của VCIL Travel School, chúng tôi đã có dịp đến thăm và tìm hiểu một cách sâu sắc về triết lý và câu chuyện giáo dục của Creativity ADDA.
Creativity ADDA được ra đời dựa trên phương pháp giáo dục tự hướng (self-designed learning). Thay vì phải tự thân xây trường để có không gian học tập, Creativity ADDA lại tận dụng các khuôn viên trường của các trường học công lập ở Delhi, trong những khoảng thời gian trường học không hoạt động trong ngày. Đây là không gian dành cho các bạn trẻ bất kể tuổi tác, nền tảng giáo dục, đều có thể đến ghi danh học tập.
Creativity ADDA tin rằng mỗi bạn học sinh đều có những thiên hướng, sở thích, cách thức tiếp nhận thông tin và tốc độ học tập riêng biệt và duy nhất; do đó ở các không gian học ở của ADDA, các bạn học sinh được hỗ trợ để tự thiết kế và phát triển lộ trình học tập của riêng mình.
Nếu như ở các trường học truyền thống, nơi sự độc canh văn hóa thúc đẩy sự cạnh tranh, ép buộc, nhồi nhét các mảnh kiến thức rời rạc, đề cao IQ, dán nhãn học sinh, đề cao phương pháp "cây gậy và củ cà rốt", đề cao bằng cấp; thì ở Creativity ADDA, các bạn học sinh được nuôi dưỡng những thôi thúc bên trong và động lực tự thân, sự sáng tạo, tự chủ, hợp tác và tự do khám phá những kĩ năng hữu ích có giá trị cho sự phát triển về nội tâm bên trong lẫn sự nghiệp bên ngoài.
Để tham gia dự án, các bạn học sinh cần phải có sự đồng thuận của bố mẹ, mục đích là để phụ huynh ý thức về những gì con cái họ đang học và đang làm, thay vì phó mặc sự giáo dục toàn bộ cho nhà trường.
Vào những ngày đầu tiên, các bạn học sinh tự do tham quan tất cả các lớp học hiện có: Âm nhạc, Thể thao, Tin học (Thiết kế, làm phim, nhiếp ảnh), Nấu ăn, Nhảy, Nông nghiệp... để tự trải nghiệm những môn học này. Nếu bạn cảm thấy thích ở lớp học nào, các bạn có thể trải nghiệm từ 1 đến 2 tuần để xem mình có thực sự thích hay không. Quy trình thử nghiệm này là không có hồi kết và không có sự giới hạn. Thậm chí, có những trường hợp sau 1 năm theo học, các bạn có thể đi thực tập, đi làm hoặc tự khởi nghiệp, hoặc quay lại học tiếp hoặc chuyển sang học các môn học khác nếu các bạn muốn.
Những hoạt động này nhằm giúp các bạn với bản thân mình, khám phá và phát huy những tiềm năng và sự độc nhất của mình, đồng thời nuôi dưỡng đam mê và kết nối với cộng đồng và tự nhiên xung quanh mình.
Chúng tôi đã dành thời gian tương tác với các bạn học sinh, tham gia nấu ăn trưa, tương tác với các bạn trong các lớp âm nhạc, làm đồ thủ công và tin học.
Chúng tôi cũng có cơ hội trao đổi với bác quản lý của dự án, đặt ra các câu hỏi về triết lý và phương pháp giáo dục, cách dự án giải quyết bài toán tài chính và những trụ cột làm nên sự thành công của dự án. Tất cả đều được lần lượt được sáng tỏ bởi những lời chia sẻ hết sức chân thành và cô đọng của bác. Nhờ thế, chúng tôi mới hiểu rõ hơn về cách tinh thần khởi nghiệp được thúc đẩy như thế nào, cách giáo viên khuyến khích các bạn nuôi dưỡng sự dẫn dắt bên trong (inner guide) và kết nối với chính mình ra sao; hay trải nghiệm học tập được đa dạng hóa bằng cách tiếp cận học tập đồng đẳng (peer-to-peer learning) hoặc học từ những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực họ có chuyên môn qua các workshop như thế nào...
Sau đó, chúng tôi được các bạn học sinh và giáo viên dẫn về nhà để trò chuyện và tiếp xúc với bố mẹ của các bạn. Cuộc gặp mặt diễn ra bất ngờ, và không được thông báo trước, nhưng chúng tôi rất bất ngờ vì được phụ huynh chào đón niềm nở và chia sẻ câu chuyện của con họ tại ADDA.
Một trong những câu chuyện khiến chúng tôi cảm động và hạnh phúc nhất đó là khi được một người mẹ chia sẻ về quá trình con của cô học môn kĩ thuật tại trường. Cô kể trước đây khi các đồ dùng điện trong nhà bị hỏng hóc, cô phải chi tiền để thuê người bên ngoài để sửa, nhưng sau khi con cô theo học tại trường, cô không cần phải lo lắng mỗi khi đồ điện trong nhà bị hỏng nữa. Khi được hỏi cô cảm thấy như thế nào khi con cô theo học ở ADDA, cô nở một nụ cười thật tươi và nhẹ nhàng bảo "cô tự hào lắm chứ", thậm chí cô còn bật video quay một sản phẩm do chính cậu nhóc làm ở trường - và cô được mời đến tham dự sự kiện trưng bày sản phẩm tại trường. Cô còn không quên kéo chúng tôi vào phòng và nói một cách tự hào, "mấy cái bóng đèn nhấp nháy nhiều màu sắc này do con cô làm đấy!".
Những gì chúng tôi nhìn thấy, cảm nhận, trải nghiệm và quan sát được hôm nay đã có những tác động mạnh mẽ lên chúng tôi, đồng thời gợi mở những ý tưởng có giá trị về cách chúng tôi làm giáo dục.
TRẢI NGHIỆM ĐI TÙ Ở ẤN ĐỘ
Trước khi khởi sự đến thăm một ngôi trường đặc biệt mang tên Đại học trong tù (Jail University), chúng tôi ai cũng mường tượng về một không gian lạnh lẽo, đáng sợ, nơi đó ẩn chứa những con người nguy hiểm cần phải tránh xa. Mỗi người chúng tôi ai cũng có chút lo lắng, căng thẳng. Có bạn trong nhóm còn nhắc chúng tôi “mấy đứa mặc áo sáng màu vào, ở trong tù năng lượng u ám ghê rợn lắm, liệu mà mặc áo màu đen đi, mấy cái năng lượng tiêu cực đó bám hết vào người bây giờ”. Cứ thế, mỗi người tự mường tượng về nhà tù theo cách riêng của mình, nhưng nhìn chung thì toàn những sự tưởng tượng tiêu cực.
Mặc dù vậy, chúng tôi phần nào yên tâm hơn khi gặp bác Manish Jain trước nhà tù, bác nở một nụ cười nhẹ nhàng và trấn an bọn tôi khi thấy vẻ mặt bất an của mỗi đứa. Để có thể đi vào được nhà tù, chúng tôi phải trải qua 3 lớp kiểm tra an ninh. Chúng tôi buộc phải giữ tất cả đồ đạc của mình ở ngoài. Ai cũng phải đi qua qua 3 vòng kiểm tra an ninh thì mới được đi vào nhà tù. Trong trí tưởng tượng của chúng tôi, nơi chúng tôi sắp bước vào sẽ là một nơi tăm tối, đáng sợ, u uất và lạnh lẽo. Nhưng khi đã bước qua cánh cửa kiểm tra an ninh, chúng tôi vô cùng ngạc nhiên, khung cảnh ở đây rất tươi sáng, thoáng đãng, một bầu không khí sống động tươi vui rất dễ dàng để nhận ra ở xung quanh.
Chúng tôi thấy những bức tranh 3D đầy nghệ thuật, có những bức vẽ những người nổi tiếng rất có hồn và đầy sức sống về những người lãnh tụ vĩ đại của Ấn Độ, những người lãnh đạo tôn giáo khác nhau, trong đó chúng tôi có nhận ra một bức tranh vẽ ngài Gandhi đang vẫy tay mỉm cười.
Người dẫn dắt chúng tôi tham quan nhà tù không ai khác chính là một tù nhân ở đây. Anh là người đàn ông lực lưỡng, giọng nói to lớn dõng dạc, tuy nhiên trong anh vẫn có chút rụt rè. Cơ thể của anh hơi co lại và có đôi chút căng thẳng khi lần đầu thấy chúng tôi. Anh là một người vô cùng đam mê về nông nghiệp. Anh đã tự tay gieo xuống những hạt giống trong những khu đất trống ở trại giam và tự tay tưới tẩm, chăm sóc những hạt giống này sau trong những ngày nơi đây là mảnh đất cằn cỗi, tẻ nhạt và thiếu sinh khí. Khi chúng tôi đến, nhà tù này bỗng trở thành một khu vườn đầy sức sống, năng lượng tươi vui và yên bình. Trong khu vườn có đầy đủ và đa dạng các loại cây. Từ cây ăn trái như xoài, đu đủ, ổi, đến những loại rau thơm như húng quế, hồi, tần ô, ngò, đến những loại củ như cà rốt, khoai tây hay bí đỏ. Chúng tôi rất bất ngờ khi thấy trong khu vườn của anh có những cây hướng dương đang nở rộ. Xung quanh đó là những bông hoa hồng, hoa sứ, tất cả trông thật tràn đầy sức sống.
Anh đã kể cho chúng tôi nghe về quá khứ của mình, quá trình chăm sóc khu vườn ra sao, ý nghĩa của việc canh tác nông nghiệp hữu cơ, cách nó bảo vệ môi trường và sức khỏe con người như thế nào. Sau đó, anh đã kể về một sự may mắn trong cuộc đời khi được gặp những người thầy dẫn dắt anh thông qua Đại học Trong Tù (Jail University).
Anh từng phạm tội giết người cùng nhiều tội danh khác, do đó anh phải ở một khu an ninh cao tại phòng biệt giam. Hằng ngày anh chỉ tiếp xúc với bóng tối lạnh lẽo sau song sắt, bốn bức tường vô hồn đến đáng sợ. Những lúc đó anh rất sợ. Anh sợ chính mình, anh ghê tởm quá khứ của anh và anh đã gần như rơi vào trầm cảm. Đối với nhiều người, với một quá khứ như vậy, anh là một tên tội phạm nguy hiểm, xứng đáng bị loại bỏ khỏi xã hội. Đối với bản thân anh, có lẽ đó là dấu chấm hết, anh sẽ phải sống cuộc đời còn lại trong sự dằn vặt, kì thị, xấu hổ bên trong mình, cũng như sự kỳ thị, sợ hãi, lo lắng từ những người xung quanh.
Đại học Trong Tù bỗng nhiên xuất hiện, và anh một lần nữa đã tìm thấy ánh sáng trong cuộc đời. Thông qua một workshop về nông nghiệp hữu cơ, anh được học về cách làm vườn, ý nghĩa và tầm quan trọng của làm nông nghiệp. Do đó, anh quyết định sẽ biến những mảnh đất khô cằn trong nhà tù thành những mảnh vườn to lớn đầy sức sống. Với sự giúp đỡ từ Đại học Trong Tù, anh được gặp gỡ, dẫn dắt và hỗ trợ tinh thần cũng như được đào tạo thêm về kỹ thuật trồng cây, được tặng hạt giống. Sau nhiều tháng lao động, cuối cùng anh cũng tạo nên được một khu vườn đầy cây xanh và nhiều sắc màu. Nơi mà không chỉ mang lại cho anh sự hạnh phúc, mà cũng là nơi giúp những người bạn tù khác cảm thấy bớt căng thẳng và tích cực hơn.
Thông qua những hoạt động của Đại học Trong Tù, anh dần khôi phục lại lòng tự trọng của mình, lắng nghe được tiếng gọi của sự đam mê về nông nghiệp. Anh cũng được học những kỹ năng quan trọng để sau này có thể quay lại cuộc sống sau khi trở về từ nhà tù. Anh chia sẻ với chúng tôi rằng anh sẽ trở thành một nông dân, hằng ngày sống với cỏ cây hoa lá và hỗ trợ những người xung quanh mình nếu họ cần học về nông nghiệp hữu cơ. Trước khi đến với nông nghiệp, anh cũng được tự do khám phá những môn khác. Từ học nhạc, vẽ tranh, làm phim, nhiếp ảnh, nhưng không có môn nào thực sự khiến anh hứng thú. Anh chỉ cảm thấy nhựa sống chảy trong mình, trái tim anh rung động và mỗi ngày một ý nghĩa hơn khi anh dành nhiều thời gian với mảnh vườn.
Câu chuyện của anh khiến chúng tôi nhớ đến câu chuyện của những vị lãnh đạo tài ba khác đã không ít lần vào tù. Những Mahatma Gandhi, Malcolm X, Nelson Mandela, Ajarn Suluk hay cả chủ tịch Hồ Chí Minh đều đã trải qua những năm tháng ở phía sau song sắt. Nhưng họ không xem đây là một trải nghiệm tồi tệ, trái lại họ lại xem đây là những cơ hội học tập tuyệt vời, là quãng thời gian để sự chuyển hóa và thay đổi xảy ra.
Xuất phát từ quan sát đó, Jail University mong muốn mang đến những điều tương tự cho những người tù ở Udaipur. Họ đã giúp đỡ những người tù - những học sinh - khôi phục lại lòng tự trọng, sự tự tin, có đam mê và khao khát đóng góp cho xã hội. Để khi rời khỏi tù, những người tù sẽ có những kỹ năng thiết yếu cho cuộc sống sau này. Song song với đó, những người tù được giúp đỡ để chữa lành khỏi những tổn thương và mở ra những cơ hội và công việc mới sau này. Tình yêu, sự sáng tạo và sự tha thứ, chấp nhận chính là những công cụ mạnh mẽ được sử dụng để thực hiện sứ mệnh này.
Jail University tin rằng luôn có những câu chuyện đằng sau mỗi hành vi của mỗi người, do đó những người thầy ở đây luôn tôn trọng mong muốn của mỗi người, để họ có thể tự do lựa chọn những kỹ năng muốn học, để họ làm chủ việc học.
Thanks for reading VCIL Community’s Newsletter! Subscribe for free to receive new posts and support my work.