Caravan recap phần 1: Hiểu về một quá khứ chung của đất nước

Từ ngày 31/08 - 08/09, Vcil Community đã tổ chức chương trình Vcil Caravan 2026: Chuyến hành hương Việt Nam - Vươn mình từ ký ức. Đây là một chuyến đi kéo dài 9 ngày, trải qua 4 tỉnh thành dọc miền Trung - Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Huế và Quảng Trị.

Chuyến đi là cơ hội để chúng tôi có cơ hội tìm hiểu lại lịch sử hào hùng của đất nước, thấu hiểu Việt Nam qua hành trình đấu tranh gian khổ để thống nhất đất nước; qua đó cùng học những bài học của lịch sử, cùng nhau hướng đến tương lai, để cùng hành động, kiến tạo nên một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Chuyến đi không chỉ hiểu về lịch sử, mà còn là dịp để chúng tôi quan sát Việt Nam trong thời kỳ mới: kỷ nguyên vươn mình; để hiểu đất nước chúng ta đang đi về đâu, và mỗi người có thể đóng góp gì để giúp Việt Nam ngày càng phát triển, bao hàm, độc lập, tự do và hạnh phúc.

Chuyến đi đã mang đoàn chúng tôi đi gặp gỡ 6 sáng kiến xã hội/cộng đồng, ghé thăm 6 di tích lịch sử, gặp gỡ 2 tổ chức phi chính phủ (NGO), tìm hiểu 1 doanh nghiệp tư nhân, và đối thoại với 1 cơ quan nhà nước.

Chúng tôi cũng xuôi dòng từ quá khứ, từ những ngày kháng chiến chống Pháp cho đến Việt Nam thời hiện đại. Chúng tôi ghé thăm những di tích lịch sử và cả những câu chuyện gắn liền với chúng.

Dẫn dắt trên hành trình đó là những bài ca, bức thư, câu hát và những bộ phim viết về những ngày đất nước trải qua chiến tranh, tái thiết và phát triển, rồi đến thời kỳ vươn mình. Đó là một hành trình đầy những đau thương, mất mát. Có những câu chuyện được kể, biết đến và tưởng nhớ. Nhưng bên dòng lịch sử đó, cũng có những câu chuyện bị quên lãng, hay đang dần mờ nhạt đi trong những câu chuyện chung của đất nước.

Tham gia hành trình là 20 thành viên của cộng đồng Vcil, đến từ cả ba vùng miền của đất nước, trong đó có hai thành viên đến từ Hàn Quốc và Anh. Chính sự đa dạng đó đã giúp chúng tôi có thêm nhiều góc nhìn khác nhau và đa dạng về lịch sử và về Việt Nam.

Chuyến hành hương giúp chúng tôi nhìn thấy lịch sử ở góc nhìn đa chiều hơn, nhân văn hơn, và cũng thấu cảm hơn. Từ góc nhìn của đất nước, về sự chia cắt, từ người trẻ, từ Phật giáo, và từ góc nhìn của những người đang cống hiến sức mình để xây dựng một Việt Nam hùng cường.

Để nhúng mình trong một tiến trình đa chiều, nhiều chiều kích như thế, Vcil Caravan đã tiếp cận lịch sử và Việt Nam qua nhiều phương pháp khác nhau: qua các chuyến điền dã thực địa, xem phim tài liệu và thảo luận, chiêm nghiệm lịch sử, lịch sử truyền miệng, vi lịch sử và lịch sử toàn thể, nghiên cứu ký ức…

Qua chuyến đi, những người trẻ như chúng tôi trở nên dấn thân và thấu hiểu hơn với thời cuộc, với đất nước, với lịch sử và với tương lai. Chúng tôi cũng thực hành cái nhìn của sự thấu cảm để nhìn vào lịch sử, nhìn vào ông bà cha mẹ ta, nhìn vào những người đã và đang ra quyết định cho vận mệnh của một thời đại - ý thức rằng mỗi người đã làm tốt nhất trong khả năng lựa chọn của họ. Hy vọng chúng ta cùng đối thoại trong tinh thần của sự đoàn kết và thấu hiểu.

Dưới đây là chuỗi bài recap gồm 3 phần (đang được cập nhật dần):

Phần 1. Hiểu về quá khứ của đất nước

Một lịch sử chung của đất nước

Từ lịch sử toàn thể đến vi lịch sử: Những câu chuyện không được kể

Những bài học từ những câu chuyện được kể

Di sản chiến tranh: Quá khứ, hiện tại và tương lai đan xen

Những phong trào xã hội trong thời kỳ chiến tranh

Tiếng vọng từ quá khứ

Phần 2. Việt Nam và hành trình đi đến Kỷ nguyên vươn mình

Việt Nam và nhu cầu tái thiết đất nước thời hậu chiến

- Từ khủng hoảng sau chiến tranh đến Đổi Mới

- Tại sao Việt Nam lại mở cửa kinh tế?

- Từ ASEAN đến Hoa Kỳ và WTO: Việt Nam bắt đầu xây dựng một nền kinh tế hướng ra thế giới

Tác động của quá trình Đổi Mới tới Việt Nam

- Những nhà máy đã thay đổi Việt Nam như thế nào?

- Nhưng có một câu hỏi quan trọng: Việt Nam thực sự nhận được gì từ FDI?

Đánh giá mô hình tăng trưởng phụ thuộc vào FDI giai đoạn đầu

- Vậy Việt Nam thực sự đang đứng ở đâu trong chuỗi giá trị?

- Đây chính là giới hạn mà Việt Nam bắt đầu nhìn thấy sau giai đoạn tăng trưởng đầu tiên

Việt Nam và quyết định thay đổi chiến lược thu hút FDI

- Từ “thu hút FDI” sang “thu hút FDI có chất lượng”

- Nhưng muốn nhận công nghệ thì phải có khả năng hấp thụ công nghệ

Kỷ nguyên vươn mình: Nỗ lực thoát khỏi cái áo cũ của Việt Nam

- Bộ tứ trụ cột: bốn điểm nghẽn của mô hình tăng trưởng mới

- Bệ đỡ song hành với bộ tứ trụ cột

- Con người và giáo dục là nền tảng của năng suất

- Hạ tầng vật chất và hạ tầng số là hệ thống nền của nền kinh tế

- Năng lượng và chuyển đổi xanh trở thành một phần của chính sách công nghiệp

- Văn hóa và công nghiệp sáng tạo mở rộng định nghĩa về “giá trị Việt Nam”

Từ một nền kinh tế thu hút nguồn lực sang một hệ sinh thái có khả năng tự tạo ra nguồn lực mới

Nhà nước đang thay đổi vai trò như thế nào trong kỷ nguyên mới

- Nhà nước vẫn giữ doanh nghiệp trong một số lĩnh vực chiến lược

- Nhà nước cũng đang chuyển từ “làm thay” sang “tạo điều kiện”

- Nhưng “định hướng xã hội chủ nghĩa” không chỉ nằm ở doanh nghiệp nhà nước

- Nhà ở xã hội: một ví dụ rất rõ về cách Nhà nước định hình thị trường

Ngoại giao cây tre theo kiểu Việt Nam

- Chiến lược đa phương hóa

- Việt Nam được gì từ vị thế một quốc gia có uy tín quốc tế?

- Độc lập, tự chủ theo kiểu Việt Nam

Từ “Made in Vietnam” đến “Created in Vietnam”

- Nhìn lại thành tựu và hành trình đã qua đến hiện nay

- Chưa giàu đã già: Bài toán mới của Việt Nam

- Khi lợi thế dân số bắt đầu đảo chiều

- Việt Nam cần tăng năng suất trước khi “cửa sổ dân số” khép lại

- Chưa giàu đã già cũng có nghĩa là thời gian để chuyển đổi ngắn hơn

- Việt Nam và “bẫy thu nhập trung bình”

Từ “phát triển” đến “phát triển để làm gì?”

Phần 3: Việt Nam từ câu chuyện của Hội viên và mạng lưới Vcil