HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG MẠNG LƯỚI CỦA VCIL COMMUNITY: CHUYẾN ĐI HỌC TẬP VÀ KẾT NỐI TẠI HÀN QUỐC

Từ ngày 09 đến ngày 25 tháng 06 năm 2023, hai đại diện từ VCIL Community đã có mặt tại Hàn Quốc để tham dự một chương trình học tập và gặp gỡ những đối tác tiềm năng. Trong xuyên suốt gần 17 ngày này, chúng tôi đã đi qua hơn 7 tỉnh/ thành phố và tiếp xúc hơn 17 cá nhân/ tổ chức khác nhau. Có những ngày mà hai đứa thức dậy lúc 4h sáng và đi ngủ khi đồng hồ đã điểm nửa đêm. Mặc dù vậy, không ngày nào mà chúng tôi không phấn khích và hào hứng với những điều mới mẻ và bài học sâu sắc từ con người nơi đây. Bước chân lên chuyến xe buýt về sân bay quốc tế Incheon cũng là lúc chúng tôi biết rằng một cột mốc mới đã được thiết lập trong hành trình mở rộng mạng lưới hợp tác sâu rộng của VCIL Community tại Châu Á.

Chương trình học tập chính của chúng tôi được tổ chức trong vòng 7 ngày bởi Jungto Society - một tổ chức vận hành dựa trên tình nguyện viên gồm những người thực hành Phật giáo thông qua dấn thân xã hội và thực tập lối sống tối giản. Tổ chức được thành lập vào năm 1988 bởi thiền sư Pomnyun Sunim (법륜스님) - nhà văn, lãnh đạo Phật giáo và nhà hoạt động xã hội nổi tiếng và có ảnh hưởng lớn tại Hàn Quốc. Trước khi đại dịch Covid-19 diễn ra, mỗi năm Jungto Society sẽ tổ chức một chuyến đi học tập để tìm hiểu về những hoạt động của họ tại Hàn Quốc dành cho đối tác thuộc INEB (International Network of Engaged Buddhism - tạm dịch: Mạng lưới Phật giáo dấn thân quốc tế). May mắn thay, chương trình năm nay được thử nghiệm cho một vài người trẻ làm việc trong lĩnh vực xã hội hiện diện. Chúng tôi cảm thấy vô cùng biết ơn và trân trọng khi được Jungto Society và INEB tạo điều kiện cho hai suất tham dự với tư cách người thường, trong khi đoàn đa số gồm những vị sư thầy sư cô đáng kính.

Trong suốt 7 ngày của chương trình, cả đoàn được tiếp xúc sâu sắc với pháp môn thực tập của Jungto Society và hoạt động xã hội của thầy Pomnyun Sunim. Thành viên Jungto không tự gọi mình là “môn đệ" mà là “cộng đồng những người thực tập" (hay hành giả). Jungto theo đuổi một giáo lý Phật giáo đơn giản, thực tế và xác thực. Bên cạnh việc đọc kinh và thiền lạy mỗi ngày, phương pháp thực tập của Jungto còn bao gồm quyên góp và tình nguyện trong công tác xã hội để giúp đỡ người khác và làm thế giới trở nên tốt đẹp hơn. Jungto Society đang vận hành nhiều dự án nhằm bảo vệ môi trường, nâng cao hạnh phúc của các cá nhân và thúc đẩy hoà bình trên thế giới. Chúng tôi đã được nghe thầy Sunim chia sẻ về cấu trúc và nguyên lý hoạt động của tổ chức, những câu chuyện thiền thâm sâu, và những sáng kiến của thầy trong việc giải quyết những vấn đề phức tạp mà xã hội Hàn Quốc đang đối diện. Bên cạnh đó, chúng tôi còn được thăm quan chùa tổ của thầy, viện phật học dành cho ni và bệnh viện do các sư cô lập ra. Trước khi kết thúc chương trình, chúng tôi còn được lắng nghe những trăn trở của người lao động nhập cư, những hoạt động báo chí liên quan đến Phật giáo Hàn Quốc và những chia sẻ chân thành của các cô chú tình nguyện viên lâu năm tại Jungto Society. Chúng tôi có lẽ là học được nhiều nhất từ thầy Pomnyun Sunim, từ cách giao tiếp, tư duy, phân tích vĩ mô cho đến những hành động nhỏ nhặt nhất của thầy. Khi thực sự chú tâm và dành thời gian nghiên cứu, chúng tôi kinh ngạc về mức độ khác biệt và sáng tạo trong những việc làm của thầy. Mô hình quản trị dân chủ của Jungto Society được lấy cảm hứng từ cách vận hành tăng đoàn thời Đức Phật sinh sống. Ngoài ra, việc huy động nguồn lực và tạo ảnh hưởng xã hội cũng là điều mà chúng tôi liên tục thảo luận và suy ngẫm ngay cả khi đã về Việt Nam.

Trước và sau chương trình học tập này, chúng tôi cũng đã tích cực liên lạc và gặp gỡ nhiều đối tác làm việc trong mảng giáo dục thay thế, phát triển bền vững và kinh tế đoàn kết. Chúng tôi đã đến thăm và trò chuyện với giáo viên, học sinh tại 3 trường giáo dục thay thế. Những ngôi trường này được thành lập để giải quyết những vấn đề nổi cộm của hệ thống giáo dục đại trà Hàn Quốc như cạnh tranh khốc liệt, thiếu gắn kết với đời sống hằng ngày và chưa thích ứng kịp với biến động của thời đại mới. Hầu hết triết lý giáo dục của những ngôi trường này đều đề cập đến sự phát triển toàn diện của con người; đào luyện khả năng sống độc lập, chan hòa trong cộng đồng và có ý thức về môi trường cao. Một điểm chung khá thú vị của 3 ngôi trường này đó là được xây dựng ở những vùng quê cách xa Seoul và cắm rễ sâu vào cộng đồng địa phương. Ví như trường Gandhi School ở huyện Jecheon thì tổ chức các hoạt động học tập cho người dân tại thư viện chung, hay Samil Haklim tạo nên hệ sinh thái học tập suốt đời cho những người “bỏ phố về quê", hoặc học sinh trường Gandhi tại Geumsan được ở bán trú trong nhà người dân địa phương xung quanh làng. Chúng tôi cũng đã ăn trưa cùng một “người anh em" đang vận hành một chương trình thay thế đại học nhằm thúc đẩy tinh thần dấn thân và kiến tạo khởi nghiệp xã hội. Đội ngũ thực hiện bắt nguồn từ hợp tác xã Mondragon nổi tiếng của Tây Ban Nha. Các tổ chức giáo dục trên cũng bày tỏ thiện chí hợp tác lâu dài cùng VCIL Community và The Soil Project.

Một dự án khác mà chúng tôi vô cùng tâm đắc và thích thú khi trò chuyện cùng là thư viện cộng đồng Neutinamu. Thư viện này không thuộc phạm trù tư nhân cũng như của chính phủ. Thư viện được xây dựng bởi sự đóng góp tự nguyện của những người dân địa phương. Thư viện được thành lập và vận hành bởi chính những người sống trong khu vực nhằm giải quyết những tệ nạn xã hội tràn lan thời 1997. Giờ đây, dự án này còn mang một tầm nhìn lớn lao và tham vọng hơn - đó là tư duy lại và tạo ra dịch chuyển hệ hình về khái niệm thư viện. Một trong những sáng tạo ở đây đó là việc phân loại sách. Trái với việc chia sách thành những mục học thuật thông thường, thư viện này liên tục tương tác với người dân địa phương và thấu hiểu nhu cầu của họ. Từ đó nhân viên xây dựng bộ lọc những tài liệu cần thiết như sách, DVD, tập san,... và gom chúng lại một danh mục để trả lời cho những băn khoăn cấp thiết của người dân địa phương. Đây là một ví dụ điển hình của Cái Chung (The common) theo David Bollier: “Nguồn lực chung được đồng quản lý bởi cộng đồng người dùng dựa vào luật lệ và quy tắc đề ra bởi cộng đồng"

Chuyến đi thực sự đã cho chúng tôi nhiều góc nhìn giá trị về xứ sở kim chi này. Khung lý thuyết của giáo sư Mark Whitaker đã cho chúng tôi bức tranh tổng thể về quá trình phát triển thần kỳ của Hàn Quốc và điều gì làm nên sự thành công của đất nước này. Những phân tích sâu sắc của thầy Sunim đã giúp chúng tôi hiểu được quá trình chia cắt Triều Tiên - Hàn Quốc cũng như những vấn đề kinh tế xã hội mà Jungto Society đang tìm cách giải quyết. Tiếp xúc với những tổ chức và con người này rất dễ khiến con người ta tự chấn vấn về định nghĩa giàu có và an toàn tài chính. Để đối trọng với một xã hội tư bản và bị chi phối bởi kinh tế thị trường, phong trào hợp tác xã và kinh tế đoàn kết được thúc đẩy và phát triển cực kỳ mạnh mẽ. Chúng tôi rất bất ngờ khi gặp gỡ iCOOP - một hợp tác xã tiêu dùng thành lập từ năm 1997 với 99 cửa hàng và biên lợi nhuận hơn 6 nghìn tỷ won trong năm vừa rồi. Chúng tôi còn được chứng kiến nhiều mặt đối lập của xã hội Hàn Quốc: quốc gia bị chi phối toàn diện bởi các tập đoàn lớn - phong trào xã hội mang tính gốc rễ đi từ cấp cơ sở, mức độ đô thị hoá và công nghiệp hoá mạnh mẽ - nhiều dự án phát triển vùng quê và bảo tồn văn hoá truyền thống được hỗ trợ bởi chính phủ, tỷ lệ sinh thấp - tỷ lệ tự tử cao, số lượng thất nghiệp tăng và thị trường việc làm cạnh tranh - thiếu hụt lao động tay chân, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp,... 17 ngày trôi qua nhanh và dồn dập thông tin làm chúng tôi có cảm giác đã sống ở đây trong nhiều tháng liền.

Dần dà, vùng đất này đã cho chúng tôi một cảm giác “nhà" thân thuộc. Một nơi có những người bạn tâm giao đang làm việc hết mình cống hiến cho xã hội, những cô chú luôn luôn động viên và những bậc tiền bối chỉ đường dẫn lối. Hàn Quốc trong chúng tôi là một nơi đầy ắp sự nâng đỡ, tình thương và quý trọng. Gần như ở bất kì nơi nào, chúng tôi cũng nhận được sự hào phóng, rộng lượng và hiếu khách nhiệt thành từ người Hàn. Qua những trải nghiệm trên, chúng tôi cực kỳ ngưỡng mộ và trân trọng những đức tính quý giá của dân tộc này như sự đoàn kết, tin tưởng lẫn nhau và đồng lòng; minh chứng cho việc này chính là bước chuyển mình thần tốc từ nước dưới chuẩn nghề những năm 50 sang việc bước chân vào danh sách những nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Chúng tôi cực kì cảm kích và biết ơn INEB và Jungto Society đã hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi để VCIL Community đã có một chuyến đi hết sức thành công và tốt đẹp đến như vậy.

Thật khó để “truyền tải” những giá trị và thông điệp “không truyền tải được" thông qua vài dòng của bài viết này. Nếu bạn muốn trực tiếp trải nghiệm và tương tác với vài tổ chức ở trên, hãy chờ đợi “VCIL Travel School 2023 - Hàn Quốc: Từ kỳ tích sông Hán đến những con đường thay thế" vào tháng 10 này nhé!

Thông tin chi tiết tại: